د پاکستان پوځ د افغانستان په سرحدي سیمو کې نظامي بریدونه: غبرګونونه او نړیوالې اندیښنې

د پاکستان پوځ لخوا د افغانستان په سرحدي سیمو کې وروستی نظامي برید د کورني او بین المللي سطحې پراخې اندیښنې پیښې کړي دي. پخواني افغان ولسمشر حامد کرزی، د پښتون مشر منظور پشتین، د اروپا اتحادیه او حتی ډونلډ ټرمپ د زیاتیدونکي تنش پر وړاندې غبرګون ښودلی دی؛ تحلیلګر د اسلام آباد اقدامات د کابل د خارجي تګلاره باندې د فشار د تطبیق یوه طریقې په توګه ګڼي.

د افغان سیاست والو غبرګونونه نسبت وروستیو بریدونو ته

په افغانستان کې د پاکستاني پوځ لخوا د ترسره شوو هوایي بریدونو په اړه په افغانستان کې قوي غبرګونونه راپورته شوي. پخواني ولسمشر حامد کرزی د دې بریدونو غندنه وکړه او وویل چې پاکستان باید د افغانستان د خلکو او سرزمین په وړاندې خپله تېریDurندیز ودرول شي او خپل سیاستونه بیا غور وکړي. هغه وویل چې متقابل درناوی او د مدني اړیکو پابندۍ، د سیمه ییز ثبات یواځينی لارې دي.

منظور پشتین: د پاکستان پوځ واقعی ترهګر دی

منظور پشتین، د پښتون د ساتنې غورځنګ مشر، د بریدونو په ځواب کې وویل چې د پاکستان نظامي رژیم د ترهګرۍ پر ضد د جګړې پلمه د دوراند کرښې دواړو خواوو کې ترهګري کوي. هغه وویل چې د پکتیکا ولایت باندې برید، چې د څو محلي کرکټ لوبغاړو مرګونه یې راوست، د دولت پالل شوې ترهګري ښکاره مثال دی. پشتین خلک هڅولي چې د دې ښکاره ظلم په وړاندې خاموشه نه شي.

بین المللي غبرګونونه؛ له بروکسل څخه تر واشنګټن

کاجا کلا스، د اروپا اتحادیې د خارجي چارو او امنیت سیاست لوړ استازی، دواړو خواوو ته په خطاب کې وویل چې د تنش د زیاتیدو څخه باید ډډه وکړي او اوربند ته وده ورکړي. په همدې حال کې، پخواني امریکایي ولسمشر ډونلډ ټرمپ په یوه خبري کنفرانس کې څرګنده کړه چې هغه پوهیږي پاکستان افغانستان ته برید کوي او د دې مسئلې حل کول به ساده وي، که څه هم دی د متحده ایالاتو د مشرتابه مسؤلیت لري.

د پاکستان د پوځ نوې دریځ

عاصم منیر، د پاکستان د وسله وال پوځ د لوی درستیز، په وروستیو کې د هند پر وړاندې تور ولګاوه چې د ترهګرۍ مسئله په سیاسي توګه کاروي. هغه همدارنګه د افغان اسلامي امارت څخه غوښتنه وکړه چې هغه ډلې چې د افغان سرزمین څخه د پاکستان په وړاندې بریدونه کوي، مخنیوی وکړي.

څرګندیدونکي تنش او سرحدي شخړې

د افغانستان د هوایي حریم پر سر د پاکستاني ځواکونو لخوا د سرغړونو او په پکتیکا ولایت کې د بمباریو له امله حالات تر پخوا لا تنګ شوي. د اسلامي امارت د دفاع وزارت په سرحدي سیمو کې تلافی بریدونه وکړل، چې د محلي سرچینو په وینا څو پاکستاني سرحدي پوستې هدف ګرځول شوې وې.

عامه او رسنۍ غبرګونونه

په افغانستان کې مختلف قبیلوي، مذهبي او سیاسي مشران ګډې اعلامیې خپرې کړېدې، چې بریدونه یې د ملي حاکمیت سرغړونې او ښکاره بهرنی مداخله وبلل. د عامه احساساتو کې د بهرنیو تاثیراتو او لویدیځ ته تسلیمیدو په وړاندې شعارونه زیات شوي، او محلي تلویزیوني شبکې د افغان خلکو د مقاومت پر وړاندې د بهرنیو تېریو د ښودلو لپاره ځانګړي پروګرامونه پیل کړي.

د مقاومت سیاسي پیغام

د افغان چارواکو رسمي ویناګانې د مقاومت د بنسټیزې ټغر نظر د سیاسي اوښک کولو نښه ګرځوي. دا روایت د لویدیځې ځواکونو پر وړاندې د تکیې مخنیوي اهمیت ته اشاره کوي، چې د ځوانې نسل لپاره دا واضح پیغام استوي چې د افغانستان د خارجي تګلاره باید د خپلواکۍ او د ملي وقار د ساتنې شالید ولري.

وروستۍ تحلیل؛ د اسلام آباد سیاسي فشار پر کابل

تحلیلګر ګمان کوي چې د پاکستان وروستۍ تیری په کابل کې د نوي حکومت پر وړاندې د فشار د تطبیق په چوکاټ کې طراحي شوې ده څو د دې سیاست تغییر کړي. هغوی استدلال کوي چې اسلام آباد هڅه کوي چې افغانستان د ختیځو قدرتونو سره د اړیکو د پیاوړي کیدو مخه ونیسي او د کابل د بهرنیو چارو سره خپل ګټې سمون کې وساتي.