ملګرو ملتونو د افغانستان د طبیعي پیښو د مخنیوي لپاره چمتووالی غوښتنه کړې

م聯合國 د افغانستان د طبیعي پیښو لپاره د چمتووالي اهمیت روښانه کړی دی او په کابل کې د یوې غونډې پر مهال د مخنیوي په سیستمونو کې د پانګونې غوښتنه کړې ده. تازه سېلابونو په هېواد کې پراخ زیانونه اړولي دي.

د ملګرو ملتونو: افغانستان باید د طبیعي بلاو د مخنیوي لپاره چمتو وي

ملګري ملتونه څرګندوي چې افغانستان باید د طبیعي پیښو لپاره مخکې له مخکې چمتو شي، پرځای د دې چې د پیښو وروسته ځواب ته تمه وکړي. په دې هدف، په کابل کې یوه غونډه جوړه شوه چې د طبیعي پیښو په مدیریت کې د همغږۍ او چمتووالي پیاوړي کولو ته متوجه وه.

په دې غونډه کې د ملګرو ملتونو، نړيوالو مرستندويه ادارو، سفارتونو، او د طالبانو حکومت چارواکو استازي شامل وو. تاج الدین اویالي، چې د افغانستان لپاره د یونیسف استازی دی، د هېواد پر وړاندې د موجودو ستونزو په اړه خبرې وکړې او ویې ویل: “افغانستان له طبیعي پیښو، د چاودېدونکو موادو، پرله پسې وچکالۍ او د خوړو د ناامنیو سره مخ دی.”

د طبیعي پیښو اغیزې او د مخنیوي اقداماتو اړتیا

اویالي خبرداری ورکړ چې یوازې پر دې ته انتظار وهل چې پیښې رامنځته شي کافي نه دي. نوموړي زیاته کړه، “تازه زلزلې او سېلابونه دا څرګندوي چې د پیښو د رامنځته کېدو مخکې باید پانګونه وشي، په ځانګړې توګه د مخکښ خبرتیا سیستمونو او د مخنیوي اقداماتو ته باید پام وشي.” هغه یادونه وکړه چې د شخړو نه پاتې شوي ماینونه د بیړنیو مرستو او د مرستې هڅو وړاندې یوه لویه خڼد دي.

میاڼ پارک، چې د نړيوالې ودانۍ د کډوالو د تنظیم د افغانستان څانګې رییس دی، هم په غونډه کې خبرې وکړې او وویل چې که څه هم افغانستان د اقلیمي تغیراتو کې لږ رول لري، مګر هېواد په پراخه کچه له دې نه اغېزمن شوی دی. هغه وویل: “د بلاوو مدیریت یوازې یوه انتخاب نه دی، بلکه یوه بنسټیزه اړتیا ده.”

نړيوالې مرستې او د توزیع کې د شفافیت اړتیا

ملا نورالدین تره‌کني، د طالبانو حکومت د بلاوو د مدیریت د ادارې رییس، د نړيوالې مرستې غیر سیاسی کولو او د اداري لګښتونو کمولو غوښتنه وکړه ترڅو نور خلک له دې منابعو ګټه واخلي. هغه وویل: “مرستې باید په شفاف او چټک ډول توزیع شي.”

دا غونډه په داسې وخت کې ترسره کېږي چې افغانستان په تېرو میاشتو کې د بیلابیلو طبیعي پیښو سره مخ کړی، په ځانګړي توګه تازه سېلابونو، چې پراخ زیانونه یې اړولي دي. د دې سېلابونو په زیاتښت کې لږ تر لږه ۲۴ کسان مړه شول، ۸۰ نورو ته زیان واوښت او مالي زیانونه له لسګونه میلیونونو ډالرو څخه زیات اټکل شوي دي.