په افغانستان کې د سرطان د ناروغیو د مخکښې زیاتیدو اندیښنه

په افغانستان کې د سرطان مواردو شمېر په ژور ډول زیات شوی دی، چې د ناروغانو لپاره د درمان او طبي خدماتو محدودیتونه رامنځته کړي. نوریه مقصودي او نور ناروغان خپله دردناکه تجربه د دې ناروغۍ سره شریکوي.

په افغانستان کې د سرطان په اړه بې ساري زیاتوالی

په افغانستان کې د سرطان پېښې په غیر معمول ډول زیاتې شوې دي. هېواد د دې ناروغۍ د تشخیص او درملنې لپاره د طبي خدماتو او متخصصو اسانتیاوو د شدید کمښت سره مخ دی. نوریه مقصودي، یوه ناروغه، د خپلې کورنۍ دردناک کیسه وړاندې کوي. “زما نیا، زما مور، زما نیکه او نورې کورنۍ غړي د دې ناروغۍ له امله مړه شوي دي. اوس زه هم د دې ناروغۍ سره مخ یم او د علاج لپاره ایران ته تللی یم,” هغه یادونه کوي.

د سرطان ناروغانو له چالشونو سره مخ

نوریه چې د شپږو کلونو راهیسې د رحم سرطان سره مبارزه کوي، وایي چې د علاج وروسته، ناروغي د هغې د بدن نورو برخو ته خپره شوې ده. بل ناروغ، ۴۵ کلن حسیبا، چې د معدې د سرطان له ناروغۍ رنځ وړي، د مالي ستونزو او نادرست طبي خدمتونو له امله د پیدا شویو ستونزو په اړه خبرې کوي.

هر کال، تقریبا ۱۶,۹۲۳ خلک په افغانستان کې د سرطان له امله ژوند له لاسه ورکوي. عالم کابلي، چې د افغانستان یو ژورنالیست و، د دې ناروغۍ له قربانیانو څخه و، چې په اوږدو درملنې هڅو کې ونښتی. د هغه خپلوان یادونه کوي چې د محدودو طبي منابعو له امله، دوی ونشو کولی چې پر وخت علاج پیل کړي.

د طبي خدماتو کمښت او ضعیفه څارنه

ډاکټر احمد جاوید زرنګ، چې د داخلي انکولوژي متخصص دی، وایي چې دوی هره ورځ د سرطان لاروئی زیات ناروغان ګوري، چې د روزل شویو کارکوونکو او طبي تجهیزاتو کمښت خواساره کوي. هغه همدارنګه د شعاعو ماشینونو نه شتون ته اشاره کوي، چې د سرطان د درملنې لپاره اړین دي.

د طالبانو د عامې روغتیا وزارت د سرطان د علاج خدماتو په اړه خاموش پاتې شوی دی. خو راپورونه ښیي چې په افغانستان کې د سرطان ناروغان د علاج په برخه کې جدي ستونزو سره مخ دي. د سرطان د نړیوالې څیړنې ادارې له احصایو سره سم، په ۲۰۲۲ کال کې په هېواد کې شاوخوا ۲۴,۲۷۵ نوې سرطان موارد ثبت شوي دي.