افغانستان کې د سرانه عاید کمښت، اقتصادي اندیښنې راپورته کوي

د نړیوال بانک او د ملګرو ملتونو پرمختیايي پروګرام (UNDP) له خوا په افغانستان کې د سرانه عاید کمیدو په اړه اندیښنې راپورته شوي دي. سره له دې چې د اقتصاد وده ۴.۸٪ ته رسېدلې، د فقر کچې لوړېدل او د کډوالو راستنېدل د محلي اوسیدونکو پر ژوند کې منفي اغېزې لري.

اقتصادي وده او د سرانه عاید کمیدل

نړیوال بانک او UNDP په وروستیو کې په افغانستان کې د سرانه عاید د کمیدو په اړه خپلې اندیښنې څرګندې کړي دي. که څه هم تمه ده چې د افغان اقتصاد د ۲۰۲۵ کال په اوږدو کې ۴.۸٪ وده وکړي، د سرانه عاید په ۵.۶٪ کموالی سره مخ دی.

دا کمښت د فقر د بحران پراختیا او د راستنوونکو بې ساري زیاتیدو عکاسي کوي. اقتصادي کارپوهان د دې وضعیت علتونه په ټولنیزو او اقتصادي عواملو کې ویني، چې د ۳.۷ میلیونه افغانانو راستنېدل په خلکو باندې د ژوند او بنسټیزو اړتیاوو باندې زیات فشار وارد کړی دی.

د عاید کمښت لاملونه

محمد بشیر دودیل، د اقتصادي چارو کارپوه، تشریح کوي چې هغه وخت خالص عاید کمیږي کله چې ټولې عواید او ګټې راښکته شي یا مصرفونه زیات شي. دا حالت په افغانستان کې د سرانه عاید کمیدو لامل شوی دی. بل اقتصادي کارپوه، آذرافش حفیظي، په دې باور دی چې د کلنۍ نفوسو ودې کچه چې د ۲.۳٪ او ۲.۹٪ ترمنځ ده، یوازې اقتصادي وده نشي کولای د ژوند د معیار په ښه کولو کې مرسته وکړي.

راپورونه ښیي چې په افغانستان کې عمومي عاید په وروستیو کلونو کې څو ځله بدل شوی دی. که څه هم تمه ده چې عمومي عاید به د ۲۰۲۱ کال څخه چې شاوخوا ۱۴.۲ میلیارده ډالر و، تر ۲۰۲۵ پورې ۲۰.۳ میلیارده ډالرو ته ورسیږي، سرانه عاید لا هم د نفوسو او د ژوندی لګښتونو د زیاتیدو له کبله کمیدل کیږي.

د راتلونکي په اړه اندیښنې

آقای حفیظي خبرداری ورکړی چې که دا تمایلات دوام ومومی، نو فقر او اقتصادي سختۍ به د خلکو ورځني ژوند باندې زیات اغیز وکړي، چې د دوی د پېرودلو ځواک کمزوری کوي. سربیره پردې، UNDP د افغانانو د اقتصادي فشارونو او بنسټیزو اړتیاوو په اړه یادونه کړې، چې په ۲۰۲۵ کال کې به ۷۴٪ نفوس د دې لپاره چې د ژوند اړین شرایط پوره کړي، له ستونزو سره مخ وي.

په دې ترڅ کې، نړیوال سازمانونه لکه د خوراک او کرنې سازمان (FAO) پیشبینې کړې دي چې تر سپتمبر ۲۰۲۶ پورې شاوخوا ۱۳.۸ میلیونه افغانان ممکن د شدیدې خوراکي ناامنو سره مخامخ شي.