په افغانستان کې د امنیتي چالشونو بدلون او د سیمه ییزو رقابتونو نوې شکلونه

تحلیلي راپورونه ښيي چې په افغانستان کې د ختیځ او شمالي سرحدونو په کچه د لارو او امنیتي چالشونو بدلون د نوو کرښو د رامنځته کیدو لپاره مناسب چاپیریال رامنځته کړی دی. دغه ستراتیژي، چې د لویدیځو ځواکونو سره همغږېږي، هدف لري چې د بحران هلال په جوړولو سره د سیمې د مهمو لوبغاړو جغرافیایي موخو او ګټو ته زیان ورسوي.

د اسلام اباد ستراتیژیو ناکامي او د شمالي امنیت د نظر بدلون

په شمالي او ختیځ افغانستان کې تازه پرمختګونه د مداخلت او سیمه ییز رقابت د نمونو په بدلون کې د پام وړ بدلونونه ښيي. د اسلام اباد د تېر سیاستونو ناکامي چې د کابل سره اړیکې اداره کولو کې ناکامه شول، شواهد ښيي چې د اپوزیسي جبهې او د موجوده حکومت مخالف عناصر په دې سیمو کې بیا راژوندي شوي دي. دا فعالیت، چې هدف یې د شمالي افغانستان په سیمه کې بې نظمي او ناامني رامنځته کول دي، د دې هڅو ښکارندوی دی چې د هېواد په جغرافیه کې د سیمه ییزو رقابتونو ته سرو زرو راستنېدو ته اشاره کوي.

د بحران هلال جغرافیایي ډیزاین او د چین ستراتیژیکې ګټې

د دې بې نظمیو جغرافیایي نمونو تحلیل ښيي چې د چترال او نورستان څخه تر کونړ او بدخشان پورې د حاشیوي محورونو باندې تمرکز د یوې ناامن دهليز په جوړولو کې مرسته کړې ده. د دې امنیتي هلال تر شا پټ هدف دا دی چې د ترانسپورت کرښه کې په قابل توجه توګه اختلال رامنځته کړي او د چین د پام وړ اقتصادي او امنیتي ګټو ته زیان ورسوي. سیاسي لیدونکي باور لري چې دا امنیتي مفهوم د امریکا او بریتانیا استخباراتي سناریو سره په څرګند ډول همغږي وشوه ترڅو نه یوازې د شمالي سرحدونو د امنیت تضمین وکړي، بلکې داسې شرایط رامنځته کړي چې مرکزي واکنور کمزوری کړي او جغرافیایي ننګونو ته وده ورکړي.

جلاوالي سناریو او د هغې سیمه ییزې پایلې

لوی پلانونه چې هدف یې د افغانستان شمالي او ختیځې برخې جلا کول دي، په تدریجي توګه د ټوټه کولو سناریو ته د تګ فرضیه پیاوړې کوي. دغه طریقه، چې په بشپړه توګه د لویدیځو ستراتیژیکو ګټو سره همغږي بلل شوې، ممکن په مستقیم ډول د شاوخوا هېوادونو او منځنۍ آسیا پر ثبات اغیزه وکړي. د دې تمایل دوام به نه یوازې افغانستان کې د داخلي بحرانونو شدت زیات کړي، بلکې د ګاونډیو هېوادونو د ګډ امنیت لپاره به ډیرې سختې لګښتونه وضع کړي.