جوزجان در شمال غرب کشور و در دشتهای پست حاشیهٔ آمودریا قرار دارد. مرکز آن شهر شبرغان است و این ولایت به دلیل ذخایر گاز طبیعی خود، جایگاه ویژهای در اقتصاد انرژی افغانستان دارد.
جغرافیا
مساحت جوزجان حدود ۱۱٬۷۹۸ کیلومتر مربع است. این ولایت در شمال با ترکمنستان مرز دارد و با بلخ، سرپل و فاریاب هممرز است. بخش شمالی آن دشت و ریگزار است و بخش جنوبی به تپههای کمارتفاع میرسد.
گاز طبیعی
حوزههای گازی خواجهگوگردک و یتیمتاق در جوزجان از دههٔ ۱۹۶۰ میلادی در حال بهرهبرداریاند و روزگاری بخش عمدهٔ صادرات افغانستان به اتحاد شوروی از همینجا تأمین میشد. این ذخایر همچنان مهمترین دارایی اقتصادی ولایت به شمار میروند.
طلاتپه: گنجینهٔ باکتریا
در سال ۱۹۷۸ میلادی، هیئتی باستانشناسی در محوطهٔ طلاتپه نزدیک شبرغان شش گور از دورهٔ کوشانی را کشف کرد که بیش از ۲۰٬۰۰۰ قطعهٔ طلا در آن یافت شد. این مجموعه که به «گنجینهٔ باکتریا» شهرت دارد، یکی از مهمترین یافتههای باستانشناسی قرن بیستم است و امروز در موزیم ملی افغانستان نگهداری میشود.
آب و هوای جوزجان
اقلیم جوزجان خشک و قارهای است؛ تابستانهای بسیار گرم و زمستانهای نسبتاً ملایم اما بادخیز. بارندگی کم و عمدتاً در زمستان و بهار است. وضعیت روز در آب و هوای شبرغان.
اقتصاد
در کنار گاز، پرورش گوسفند قرهقل و تولید پوست آن از منابع درآمد سنتی جوزجان است. پنبه، گندم، کنجد و خربوزه از محصولات زراعتی رایجاند و قالینبافی ترکمنی در روستاهای شمالی رونق دارد.
ولسوالیهای جوزجان
جوزجان ۱۱ ولسوالی دارد: شبرغان (مرکز)، آقچه، مردیان، خانقاه، خمیاب، قرقین، درزاب، فیضآباد، منگجک، قوشتپه و خواجه دوکوه.