ولایت بلخ

بلخ مهم‌ترین ولایت شمال افغانستان و قطب اقتصادی این حوزه است. مرکز آن مزار شریف، سومین شهر بزرگ کشور، در دشتی هموار و در ارتفاع تنها ۳۸۰ متری قرار دارد — پایین‌ترین مرکز ولایتی در میان ولایات شمالی.

جغرافیا و موقعیت

بلخ با مساحت ۱۶٬۸۴۰ کیلومتر مربع در شمال با ازبکستان مرز مشترک دارد و با جوزجان، سرپل، سمنگان و کندز هم‌مرز است. جنوب ولایت کوهستانی است و به‌تدریج به دشت‌های حاصلخیز شمالی می‌رسد که دریای بلخ آنها را آبیاری می‌کند.

بندر حیرتان روی دریای آمو، دروازهٔ اصلی واردات کالا از آسیای میانه به افغانستان است و خط آهن حیرتان–مزار شریف نخستین خط آهن فعال کشور به شمار می‌رود.

شهر باستانی بلخ

شهر بلخ که در متون کهن «ام‌البلاد» یا مادر شهرها خوانده شده، یکی از قدیمی‌ترین شهرهای پیوسته مسکونی جهان است. این شهر مرکز آیین زردشتی، سپس بودایی و پس از آن اسلامی بود. مولانا جلال‌الدین بلخی در همین ولایت زاده شد و بقایای دیوارهای باستانی، مسجد نه‌گنبد و مدرسهٔ سیدسبحان‌قلی خان از آن دوران باقی مانده است.

روضهٔ شریف

زیارتگاه روضهٔ شریف در قلب مزار شریف با کاشی‌کاری‌های آبی‌رنگش، نماد این شهر است. جشن نوروز و برافراشتن «جهنده» در این محوطه، هر سال ده‌ها هزار نفر را از سراسر کشور گرد هم می‌آورد.

آب و هوای بلخ

به دلیل ارتفاع پایین و موقعیت دشتی، تابستان بلخ بسیار گرم است و دما در ماه‌های سرطان و اسد می‌تواند از ۴۰ درجه بگذرد. زمستان معتدل‌تر از ولایات مرکزی است و برف سنگین کمتر می‌بارد. جزئیات در آب و هوای مزار شریف.

اقتصاد و صنعت

بلخ یکی از صنعتی‌ترین ولایات کشور است: کود و برق مزار، صنایع نساجی، روغن نباتی و شهرک صنعتی مزار در آن فعال‌اند. ذخایر گاز و نفت در حوزهٔ آمودریا، و زراعت پنبه، گندم، شالی و خربوزه، ستون‌های دیگر اقتصاد این ولایت‌اند. قالین ترکمنی بلخ نیز از اقلام صادراتی شناخته‌شدهٔ افغانستان است.

ولسوالی‌های بلخ

بلخ ۱۵ ولسوالی دارد: مزار شریف (مرکز)، بلخ، دهدادی، نهر شاهی، چمتال، چارکنت، چاربولک، دولت‌آباد، شولگره، کشنده، خلم، مارمل، شورتپه، زارع و کلدار.