دایکندی در سال ۱۳۸۳ خورشیدی از ولایت ارزگان جدا شد و به ولایت مستقل تبدیل گردید. مرکز آن شهر نیلی است و این ولایت یکی از کوهستانیترین و دورافتادهترین مناطق مرکز افغانستان به شمار میرود.
جغرافیای کوهستانی
مساحت دایکندی حدود ۸٬۰۸۸ کیلومتر مربع است و با سرپل، بامیان، میدان وردک، غزنی، ارزگان، هلمند و غور هممرز است. تقریباً تمام سطح ولایت را کوه و دره پوشانده و زمین هموار در آن بسیار کمیاب است.
همین کمبود زمین، کشاورزان دایکندی را واداشته تا دامنههای کوه را به مزارع پلکانی تبدیل کنند؛ منظرهای که یکی از شاخصترین چشماندازهای این ولایت است.
آب و هوای دایکندی
اقلیم دایکندی سرد و خشک کوهستانی است. زمستان طولانی است و برف راههای ارتباطی را برای هفتهها میبندد؛ همین انزوای فصلی یکی از چالشهای اصلی توسعهٔ این ولایت است. تابستان کوتاه، خنک و مناسب زراعت است. وضعیت روز در آب و هوای نیلی موجود است.
اقتصاد: بادام و مزارع پلکانی
بادام دایکندی از نظر کیفیت در کشور شناختهشده است و مهمترین محصول نقدی این ولایت به شمار میرود. در کنار آن، گندم، جو، لوبیا و کچالو کشت میشود و دامداری در مراتع بلند رواج دارد. کمبود جادهٔ اسفالتشده، رساندن این محصولات به بازارهای بزرگ را پرهزینه کرده است.
ولسوالیهای دایکندی
دایکندی ۹ ولسوالی دارد: نیلی (مرکز)، اشترلی، خدیر، سنگتخت و بندر، شهرستان، میرامور، کجران، کیتی و پاتو.