ولایت بدخشان

بدخشان در دورافتاده‌ترین گوشهٔ شمال شرق افغانستان قرار دارد و از نظر مساحت پس از هلمند، قندهار، هرات، فراه و نیمروز یکی از بزرگ‌ترین ولایات کشور است. مرکز آن فیض‌آباد است و بلندترین نقاط مسکونی افغانستان در همین ولایت قرار دارند.

جغرافیا: بام افغانستان

مساحت بدخشان حدود ۴۴٬۰۵۹ کیلومتر مربع است. این ولایت با تاجیکستان، پاکستان و چین مرز مشترک دارد و با تخار، پنجشیر و نورستان هم‌مرز است. کوه‌های پامیر و هندوکش بخش عمدهٔ آن را پوشانده و بسیاری از قله‌ها از ۶٬۰۰۰ متر می‌گذرند. نوشاخ، بلندترین قلهٔ افغانستان با ۷٬۴۹۲ متر، در همین ولایت است.

دهلیز واخان

دهلیز واخان نوار باریکی از خاک افغانستان است که میان تاجیکستان و پاکستان کشیده شده و تا مرز چین ادامه می‌یابد. این دهلیز که در قرن نوزدهم به‌عنوان حائل میان روسیه و هند بریتانیایی شکل گرفت، امروز خانهٔ کوچی‌های قرغز و یکی از منزوی‌ترین مناطق مسکونی جهان است.

لاجورد بدخشان

معدن لاجورد سرسنگ در ولسوالی کران و منجان بیش از ۶٬۰۰۰ سال است که بهره‌برداری می‌شود. لاجورد این معدن به مصر باستان، بین‌النهرین و اروپای رنسانس صادر می‌شد؛ رنگ آبی اولترامارین در نقاشی‌های کهن اروپایی از همین سنگ ساخته می‌شد. در کنار آن، یاقوت، اسپینل و طلا نیز در بدخشان یافت می‌شود.

آب و هوای بدخشان

بدخشان سردترین اقلیم افغانستان را دارد. زمستان طولانی و شدید است و بسیاری از ولسوالی‌ها ماه‌ها از دنیای بیرون جدا می‌مانند. تابستان کوتاه و خنک است. وضعیت مرکز ولایت در آب و هوای فیض‌آباد.

اقتصاد

زراعت در دره‌های باریک، دامداری در مراتع بلند، و استخراج سنگ‌های قیمتی، ستون‌های معیشت مردم بدخشان‌اند. گندم، جو، لوبیا و کچالو کشت می‌شود و در سال‌های اخیر پرورش زعفران و گیاهان دارویی نیز رونق گرفته است.

ولسوالی‌های بدخشان

بدخشان با ۲۸ ولسوالی بیشترین شمار ولسوالی را در میان ولایات افغانستان دارد؛ از جمله فیض‌آباد (مرکز)، بهارک، جرم، اشکاشم، واخان، زیباک، کران و منجان، شغنان، درواز، کوف آب، راغستان، شهر بزرگ، یفتل، ارگو، کشم، تگاب و درایم.