افغان هنرمندانو د طالبانو د محدودیتونو له امله اقتصادي زړښت سره مخ دي

د طالبانو د واک ته راستنېدو افغانستان د هنرمندانو ژوندونه په شدیده توګه متاثر کړي، چې دوی د سختو محدودیتونو او اقتصادي ستونزو سره مخ دي. اوس خورا زیات شمېر هنرمندان د خپلو بنسټیزو احتیاجاتو په پوره کولو کې له جدي ننګونه سره مخ دي.

د موسیقۍ بندیز وروسته د افغان هنرمندانو ستونزې

کله چې طالبان په ۲۰۲۱ کال کې واک ته راستنېدلي، د افغان خلاقینو د هنري چاپیریال جدي بدلونونه رامنځ ته شوي. د هنري څرګندونو په اړه د محدودیتونو او بندیزونو لګول د دوی ژوندونه ورځ تر بلې ستونزمن کړي دي. هغه کسان چې کلونه کلونه یې د موسیقۍ او هنر له لارې خلکو ته خوشحالي راوستله، اوس د اقتصادي ستونزو سره مخ دي.

یو محلي هنرمند چې نږدې پنځوس کاله تجربه لري، له رادیو آزادې اروپا سره ویناوو کې وویل، “زما تر ټولو ستره اندیښنه اوس د خپلې کورنۍ لپاره د ډوډۍ موندل دي. هغه ورځې چې خلک مې د اجرایې لپاره بلنه راکوله، لا دمخه تیرې شوې دي. اوس، زه د دې په اړه فکر کوم چې د خوراک لپاره پیسې څنګه مومم.” هغه د موسیقۍ بندیز له امله رامنځ ته شوې مالي فشارونه یاد کړل، چې ډېری هنرمندان بې مرسته پرې ایښي دي.

هنرمندانو ته ورپیښې جدي ننګونې

دا هنرمند څرګنده کړه چې سره لدې چې د تقاعد عمر ته رسیدلی، په تېرو پنځو کلونو کې یې خپله تقاعدي مرسته نه ده ترلاسه کړې او دې اړ شو چې بل کار ومومي. “په دې عمر او د داسې شرایطو لاندې د کار موندل زړۀ تنګونکی دي—دا ډېری وخت ما بې ځواک او په ژړا کې پاتي کړي یم.” هغه د ورځني ستونزو په اړه وویل، “زموږ یوازې غوښتنه دا ده چې د خوراک لپاره یوه غذا پر میز کېښودو، مګر حتی د یوه ساده خواړه ترلاسه کول هم خنډونه لري.”

یو بل هنرمند هم د دې احساساتو سره موافقه وکړه، او ویې ویل، “سلو نورو هنرمندانو په فقر او مالي فشار کې ژوند کوي. موږ اړ یو چې پیسې پور کړو او هره ورځ د خپلو کورنیو د تغذیه کولو لپاره هڅه وکړو.”

د هنرمندانو وضعیت او د ملاتړ اړتیا

د طالبانو د موسیقۍ د حرمت اعلان او د دې عمل بندیز سره، ډېر هنرمندان په یوه کړکېچ کې داخل شوي دي. ځینې یې د افغانستان نه وتلو په غور کې دي، خو لاهم د نورو هیوادونو په اقتصادي او ټولنیزو چالشونو کې مخامخ دي.

له هېواده بهر فرهنګي فعالین باور لري چې د افغانستان هنرمندانو وضعیت جدي پاملرنې ته اړتیا لري. شاهپور صادق، چې دې برخه کې یو مشهور شخصیت دی، وویل، “موږ باید د مهاجرو او هنرمندانو لپاره مالي مرسته او د کار فرصتونه برابر کړو.” هغه د دې هنرمندانو لپاره د کار د ترسره کولو لپاره د لارو جوړولو اړتیا په ګوته کړه.

د هنرمندانو لپاره چې په راتلونکو کلونو کې یې خپل ژوند موسیقۍ ته وقف کړی، وروستۍ محدودیتونه د دندې او د عاید د سرچینې له لاسه ورکول معنی لري، چې هغوی د خپلو معیشتونو په ساتلو کې د لارې موندلو په لټه کې دي.