افغانستان کې د روغتیايي خدماتو د کمښت او درملو د نشتوالي ستونزې

د افغانستان په روغتیايي سکټور کې د درملو کمښت او د روغتیايي مرکزونو بندیدل د درې میلیونو څخه زیات خلکو ته د طبي خدماتو لاسرسی پېچلی کړی دی. اقتصادي ستونزې دې حالت ته لا پراختیا ورکړې ده.

د درملو کمښت او د روغتیايي مرکزونو بندیدل

د درملو کمښت او په افغانستان کې د څو روغتیايي مرکزونو بندیدل د کورنیو لپاره جدي ستونزې رامنځته کړې دي. دغه چالشونه د هغو خلکو په مشکلاتو کې لا زیاتېږي چې مخکې له دې اقتصادي ستونزو سره مخ دي. د ډېرو ناروغانو لپاره، د کلینیکونو ته رسېدل او درمل اخیستل یوه لویه ستونزه ګرځي.

شمسیه، چې د تخار ولایت اوسیدونکي ده، خپل تجربې داسې بیانوي: “هر ځل چې زه کلینیک ته ځم، خالي لاس راستنیدم. زه د کلینیک لیدو ته خورا مایوسه یم.” هغې تشریح کړه چې د درملو او روغتیايي تاسیساتو کمی د روغتیايي مرکزونو ته د لاړشوو هڅو بې_results-yielding کوي.

په نورو ولایتونو کې ورته وضعيت

د بادغیس ولایت کې هم ورته وضعیت موجود دی. مالیکه، چې په یوه لرې سیمه کې ژوند کوي، وایي: “زما په سیمه کې کلینیک هیڅ خدمات نه وړاندې کوي. ډاکټر یوازې یو ځل تاسو ته ګوري او وروسته درمل اخیستو لپاره د کلینیک څخه بهر لاړ شئ وايي.”

شاه فیصل، چې د بغلان ولایت اوسیدونکي دی، د روغتیايي خدماتو ته د رسېدو لپاره سختۍ تأکید کړې، وایي: “زموږ په سیمه کې هیڅ روغتیایي کلینیک نشته، او د یوه دایرې سره جدي اړتیا شته.”

د چارواکو ځوابونه او مالي وضعیت

د طالبانو د عامه روغتیا وزارت ویاند، شرفات زمان، په دې اړه مستقیم ځواب نه دی ورکړی. مګر، ذبیح الله مجاهد، د طالبانو حکومت ویاند، اعلان کړ چې د عامه روغتیا وزارت د روغتیایي سیستم د پیاوړتیا لپاره یو پنځه کلن پلان ترتیب کړی دی. د هغه په وینا، په تېر کال کې ۹۲.۷ میلیونه روغتیایي خدماتو ته د خلکو لاسرسی شوی دی.

د نړۍ د روغتیا سازمان هم ویلي چې په راتلونکو کلونو کې د بشري مرستو کمښت به د روغتیايي مرکزونو بندیدل سبب شي. د دوی راپور له مخې، تر ۲۰۲۵ کال د دسمبر تر ۲۰ نیټې پورې به ۴۴۵ روغتیايي مرکزونه د مالي ستونزو له امله بند شي.

روغتیايي سیستم ته جدي چالشونه

د افغانستان د درملو او طبي تجهیزاتو کمبود د روغتیايي سیستم لپاره یوه تر ټولو لویه چیلنج ګرځیدلې ده. د درملو کورنی تولید خورا محدود دی، او هیواد ډیره برخه یې د وارداتو له مخې تکیه لري. سربیره پردې، د سرحدي مسائلو له امله د supplied ترتیبات ګډوډ شوي دي. د غور ولایت روغتیايي کارکوونکي د درملو کمښت او د بودجې محدودیتونه یادونه کوي، او ټینګار کوي چې دغه حالت د روغتیایي خدماتو پر وړاندې شدید تأثير کړی دی.

د طالبانو حکومت او پاکستان ترمنځ د لوړې تنشونو په ترڅ کې، د درملو او طبي سامانونو ترانسپورت د مختل کولو سره مخ دی، چې په افغانستان کې بشري بحران نور هم لا شدید کړی دی.