افغانستان کې د ښځو د کار ګډون ۹۵٪ کم شوی دی

له طالبانو د واک پر لاسه کولو راهیسې، په افغانستان کې د ښځو د کار ګډون تقریباً ۹۵٪ کم شوی دی. په ښځو باندې د لګول شویو محدودیتونو له امله، د کورنیو اقتصادي شرایطو باندې جدي اغیزه شوې، چې د پام وړ چالنجونه یې رامنځته کړي.

د ښځو کاري نرخونه ۵٪ ته راښکته شوي

د نړیوالې کار ادارې (ILO) راپور ورکړی چې له ۲۰۲۱ کال راهیسې، کله چې طالبانو واک ترلاسه کړ، د افغانستان په بازار کې د ښځو د کار پورته کولو کچه شاوخوا ۵٪ ته راټیټه شوې ده. دا کموالی د طالبانو له خوا پر ښځو د لګول شویو پراخو محدودیتونو پورې اړه لري، چې الجنس په عامه او خصوصي سکتورونو کې یې عملاً د کار کولو حق له دې څخه اخیستی دی.

پر ښځو د محدودیتونو اغیزه

د ښځو د دفترونو او پرمختیایی سالونونو د کار بندیز له امله، د ډېرو افغان ښځو، په ځانګړې توګه د کورنیو سرپرستانو، دندې له لاسه تللي او دوی د اقتصادي ستونزو سره مخ دي. مېرمن محمدي، چې د هرات ۴۰ کلنه ښځه ده، وویل چې د خپل سالون د تړل کیدو له امله یې ژوند په لیدو بدل شوی، او اوس د خپلو ماشومانو د ښوونځي فیس او نورو اړتیاوو پوره کول ورته سخت دي.

په کورنیو کې سخت اقتصادي حالات

په یوه بله راپور کې، ILO ویلي چې افغانستان د یمن نه وروسته په کارګرانو کې د ښځو د کمو ګډون په سطحه دویم مقام لري. دا وضعیت د ښځو له کار او اقتصادي فعالیتونو څخه د بې برخې کولو د یوه بیساري کچې په توګه څرګندوي. ډېری ښځې له رسنیو سره اړیکه نیسي او د دندې له لاسه ورکولو او اقتصادي ستونزو په اړه خبرې کوي.

د کاري بازار وضعیت او د بدلون اړتیا

ILO اټکل کړی چې د ۲۰۲۶ کال لپاره کلي د کار کچې ممکن د ۲۰۲۲ کال په پرتله ۱۴٪ زیاتې شي. مګر د دې ودې لاسته راوړل د ښځو د کار د موجوده محدودیتونو په پام کې نیولو سره، په ځانګړې توګه په کورني او تجارتي سکتورونو کې، ناممکن ښکاري.

د نړیوالې مرستې غوښتنه

د ملګرو ملتونو ښځې او بشري حقونو سازمانونه ټینګار کوي چې د افغانستان اقتصادي پرمختګ د ښځو فعاله ګډون ته اړوند دی. دا سازمانونه ویلي چې نږدې ۱۱ میلیون افغانې ښځې او نجونې د بشري مرستې په بیړنیو اړتیاو کې لري، او شاوخوا ۸۳٪ د ښځو تر سرپرستۍ لاندې کورنۍ د بېکارۍ او بیوزلۍ سره مخ دي.