په افغانستان کې د سرطان ناروغانو شمېر نږدې نیم میلیون ته ورسیږي

په افغانستان کې د سرطان سره مبارزه د جدي ستونزو سره مخ دي، چیرته چې اوس مهال یوې نیمې میلیونه خلک په دې ناروغۍ اخته دي.

په افغانستان کې د سرطان د ناروغانو شمېر زیاتېږي

د افغانستان د سرطان بنسټ د سرطان ناروغانو د زیاتیدونکي شمېر په اړه اندیښنه څرګنده کړې ده. د دې بنسټ له مخې، د عامې HEALTH وزارت او نړیوالو سازمانونو تایید کړی دی چې په افغانستان کې له ۱.۵ میلیونه زیاتو کسانو د سرطان سره مبارزه کوي.

کلنی ثبت ۵۰،۰۰۰ نوي قضیې

ډاکټر شفیق شینواری، د افغانستان د سرطان بنسټ رئیس، وایي چې هر کال شاوخوا ۵۰،۰۰۰ نوي قضیې دې شمېر ته اضافه کیږي. عامې صحي وزارت په ۲۰۲۰ کال کې راپور ورکړی و چې په هر کال کې شاوخوا ۲۳،۰۰۰ نوي د سرطان قضیې ثبت کیږي، له دې جملې څخه ۱۶،۰۰۰ کسان ددې ناروغۍ له امله مړه کیږي.

د سرطان په درملنه کې ستونزې

ډیری ناروغان اړکیږي چې د عام روغتونونو د بنسټي سرچینو او تجهیزاتو د کمبود له امله د خصوصي روغتیايي مرکزونو څخه مرسته وغواړي. ډاکټر شینواری تشریح کوي، “ډیر عام مرکزونه د سرطان د دقیق تشخیص او درملنې لپاره د پرمختللو وسايلو کموالی لري.”

د درملو کموالی او د درملنې خنډونه

یو بل جدي مسله د سرطان د درملو کمښت او لوړ بیې دي. ډاکټر شینواری د هغو حالاتو یادونه کوي چیرې چې ضروري سرطان درمل د څو اوونیو یا حتی میاشتو لپاره پرته وي، چې ناروغان بې درملنې پریږدي.

په سرطان د درملنې مرکزونو باندې فشار

د افغانستان او پاکستان ترمنځ د لارې بندیدو له امله، ډیر ناروغان د افغانستان دننه د محدود درملنې مرکزونو څخه ګټه اخلي. د شفیق شینواری په غوسه داروۍ باندې ټینګار کوي، چې د سرطان په اړه د عامې پوهاوي ډېرولو اړتیا شته، په خاصه توګه د ښځو په منځ کې د مږو او غاړې سرطانونه عام دي، پداسې حال کې چې د سږو، معدې، او پروستات سرطانونه په نارینه کې شایع دي.

نړیوال د سرطان احصایې

د نړۍ د روغتیا سازمان له مخې، هر کال د سرطان له امله د ۹.۸ میلیونه تر ۱۰ میلیونه پورې مرګونه رامنځته کیږي. له دې جملې څخه، د سږو سرطان په ټوله نړۍ کې تر ټولو لوړه مرګونې کچه لري چې شاوخوا دوه میلیونه ژوندونه اخلي.