افغان ښځو د طالبانو د محدودیتونو په ځواب کې آنلاین سوداګرۍ ته مخه کړې. دا نوې طریقه نوي اقتصادي فرصتونه رامنځته کړي، مګر سره له دې، مهمې چیلنجونه هم شته.
د طالبانو له لورې د ښځو د کار او ټولنیز ګډون پر وړاندې د پراخو محدودیتونو پر imposed، ګڼ افغان ښځو آنلاین سوداګرۍ ته مخه کړې ده. د دوی سوداګرۍ د ټولنیزو رسنیو له لارې د هنري صنایعو، دودیزو جامو او زیورات پلورنې په شمول دي چې پیرودونکو ته ورسیږي.
د څو افغان ښځو لپاره، آنلاین سوداګري د خپلو محصولاتو بازارموندنې یوه وسیله ګرځیدلې، چې دوی ته اجازه ورکوي چې د خپلو کورونو نه خپل اقتصادي فعالیتونه وړاندې کړي. شکیلا ابرهیمی، چې تازه د کمپیوټر ساینس فارغ التحصیل ده، خپلې سوداګرۍ د ۵۰۰ افغانیو سره پیل کړې، د دستي جوړوونکو بګونو جوړولو سره، او اوس له ۷۰،۰۰۰ افغانیو په میاشت کې عاید ترلاسه کوي. هغې وویل، “زموږ اصلي چیلنج د بهرنیو پیرودونکو څخه د پیسو ترلاسه کول دي. برسېره پر دې، محدودیتونه زموږ د سوداګرۍ پراختیا ته خنډونه جوړوي.”
نرگس، یوه بله ښځینه کاروباري، خپل व्यवसाय د ۴۰،۰۰۰ افغانیو سره له یوه کوچني خونه پیل کړ. د دودیزو زیوراتو او بګونو جوړولو له لارې، هغې اقتصادي ازادي ترلاسه کړې. نرگس وویل، “موږ نشو کولی له خپلو کورونو بهر کار وکړو، نو ما آنلاین سوداګرۍ ته د کور نه د کار کولو یوه موقعه وموندله. دا یوازې د اوسني حالت خبره نه ده؛ دا د اوږد مهال لپاره د آزادۍ یوه احتمالي لاره کیدای شي.”
اقتصادي متخصصین آنلاین سوداګرۍ د ودې یوه موقعه ګڼي، مګر دوی په بنسټیزو ستونزو لکه د زیربناوو محدودیتونو باندې هم اشاره کوي. محمد بشیر دودیل وویل، “په نورو هېوادونو کې د ښځو د کار لپاره خنډونه شتون نه لري، او د دې ماتو غوښتل د افغانستان اقتصادي پرمختګ ته مرسته کولی شي.” د نړیوال د کار سازمان له مخې، په افغانستان کې د ښځو ګډون د کار قوت کې ۵.۱ سلنې ته راښکته شوی، چې د ښځو پر وړاندې د موجوده استخدام محدودیتونو له امله دی.
د طالبانو له واک ترلاسه کولو مخکې، شاوخوا ۲،۴۷۱ ښځینه ملکیت لرونکې سوداګرۍ په افغانستان کې فعالې وې، چې له ۱۳۰،۰۰۰ زیات کسانو ته د کار موقعې برابرولې. مګر اوس د طالبانو د محدودیتونو سره، ګڼې ښځې په ګڼو مسلکي فرصتونو کې محرومې شوې دي. ملګروملتونو وایي، “د کورنی کار او آنلاین سوداګرۍ د افغان ښځو لپاره یوازینی پاتې انتخاب د عاید لپاره ګرځیدلي.”