د فراه په سرحد کې د افغان کډوالو وژنه؛ د میلیونونو کسانو اندیښنې

د طالبانو پولیسو په فراه کې تایید کړی چې د ایرانیې په ابونصار فراهی بندر کې د غیرقانوني کډوالیو پر مهال، لس افغان وګړي وژل شوي، او دوه نور هم ورک دي...

د طالبانو تایید او د ابونصار فراهی بندر کې د دوه نورو ورکیدل

د طالبانو پولیسو په فراه ولایت کې اعلان کړی چې ایرانی سرحدي ساتونکو لس افغان وګړي هغه مهال ویشتل کله چې دوی د غیرقانوني تیریدو هڅه کوله.

محمد نصیم بدري، د فراه د پولیسو ویاند، د ایکس په پلاتفورم کې په خپاره شوي بیان کې دا معلومات تایید کړل او زیاته یې کړه چې په پیښه کې دوه نور کسان هم ورک دي.

بدري وویل چې دې خلکو د شیخ ابونصار فراهی بندر له لارې د ایرانیې په خاورې کې د غیرقانوني داخلیدو هڅه کوله. هغه ټینګار وکړ چې ایرانی عسکرو پر هغه ټولنې ډزې وکړې چې د غیرقانوني تیریدو نیت لري، چې له امله یې دې لس کسانو خپل ژوند له لاسه ورکړ.

تر اوسه پورې ایرانی چارواکو د دې ډزو او د افغان وګړو د مرګ په اړه کوم رسمي بیان نه دی ورکړی.

خو ایرانیو چارواکو مخکې ویلي چې هغه کسانو ته به سختې عواقب ولري چې د سرحد له لارې غیرقانوني تیریدو هڅه کوي.

د سمګلنګ د زیاتیدو لپاره عوامل

د ایرانی ویزو د ورکولو په بندیدو وروسته، ډېری اوسیدونکي هڅه کوي چې د سمګلنګ له لارې هیواد ته داخل شي. د افغان کډوالو غیرقانوني تګ د ایران، پاکستان، ترکیې او حتی اروپا لپاره نه نوښت بلکې د تلپاتې خطر سره مخ دی.

په وروستیو میاشتو کې د طالبانو د موقتي حکومت راپور ورکړی چې د هغو سلو کسانو نیونه شوې چې د ایران لپاره د غیرقانوني سفر هڅه کوي. دغه حکومت، چې د سختو قوانینو په لګولو کې لګیا دی، خلکو ته د وتلو پرته بل هیڅ انتخاب نه دی پریښی، یوازې د دې ډول پیښو د رامنځته کیدو وروسته د حالاتو په څیړنه کې بوخت دی.

غیر انساني پالیسۍ او د اشغال میراث؛ افغان کډوال مرګ ته غاړه کږوي

په ابونصار فراهی سرحد کې د لس افغان وګړو وژل او د دوه نورو ورکیدل دا څرګندوي چې د افغانستان نه مجبوري مهاجرت ټولنیزې ابعاد څومره خرابېدای شي. دا تراژیدي یوازې یوه جلا پیښه نه ده بلکه د دوو ناورینونو مستقیمې پایلې دي: د طالبانو حکومت سختې پالیسۍ او د امریکا او د هغې ملګرو لخوا د افغانستان نا کامه دوه لسیزې اشغال.

د طالبانو پالیسۍ؛ هیلې له منځه وړل

د غیرقانوني کډوالو په بې سارې زیاتوالی کې، چې له دې لسو وګړو لکه قربانیان یاد شوی، د طالبانو حکومت ناوړه مدیریت، د بشري حقوقو سرغړونې او پراخې فقر شامل دي:

– د زده کړې او د ښځو حقوقو پروړاندې پالیسۍ: د لوړو زده کړو او د ښځو د کار منع، چې پدې سره د ورځنۍ سختو قوانینو پورې تړلې، د جمهوریت نیمایي نفوس په بند او ناامیده کړې ده. دغه پالیسۍ نه یوازې بشري حقونو ته زیان رسوي بلکې د ملت اقتصاد هم کمزوری کوي او فقر زیاتوي.

– فقر او اقتصادي ناامني: د طالبانو د حکومت ناشونې مدیریت او بې پروایی فقر زیات کړی دی. د راتلونکي لپاره د امید نشتون، د کار او پایښت لرونکي عاید نشتوالی، خلک دې ته اړ کوي چې غیرقانوني کډوالۍ او له هغې سره تړلو د ژوند لپاره خطرناکو ریسکونو ته پام وکړي.

– غیرفعال غبرګون: په داسې حال کې چې طالبان پر خپلو خلکو سختې لګول کوي، هغوی یوازې د دې ډول مرگونې د ویشتل شوې پیښو وروسته غبرګون ښیي.

د اشغال میراث او د هیواد سپارل یوې استازي حکومت ته

کارپوهان استدلال کوي چې اوسنی ناورین یوازې د تیرو دوو کلونو پورې محدود نه دی؛ د امریکا او د aliados اشغال د دوو لسیزو په اوږدو کې د افغان خلکو لپاره هیڅ ګټه نه ده درک کړې، پرته له دې چې د هیواد سرچینې غلا او فقر او جلاوطني زیات کړي.

د بهرنیو ځواکونو اوږدمهاله شتون اقتصادي او ټولنیز بنسټونه سخت زیان منونکي کړي او د یو قوي او خپلواک ملي حکومت په جوړولو کې یې هیڅ گونه مرسته نه ده کړې، بلکې خپل ګټې تعقیب کړي.

دا خیانت او د خلکو په اړه بې پروايي د دې پیښې تر ټولو لوړه نقطه په دې کې ده چې هیواد یې د خلکو له موافقې او رایې پرته، یوې استازې حکومت (طالبان) ته وسپارل چې ولس ته له غیر یقینی او خطرناکه راتلونکي سره مخ کړي. دا عمل میلیونونه وګړي د بې ځایه کیدو او تښتیدو یوازینۍ انتخاب ته اړ کړي.

دا پېښې یوه جدي خبرداری دی چې د هغو کسانو برخلیک ته چې د داخلي ناوړه فعالیتونو او خارجي خیانت قرباني شوي، په موخې کې د مرګ پلو ته د ځان سپارلو ته اړ کړي.