د طالبانو د بې وسلې کولو پرېکړه د هرات امنیتي اندیښنې زیاتوي

د طالبانو پرېکړه چې د مدني وسلو راټولول او په هرات کې د شيعه جوماتونو او زیارتونو د ساتونکو بې وسلې کول، د امنیت د ممکنه کمزوریو په اړه جدي اندیښنې راپارولې دي...

بې وسلې کول او د امنیت اندیښنې

له دې چې طالبان بیا اقتدار ته ورسیدل، په افغانستان کې د نظامي وسلو راټولولو پراخه عملیات پیل شوي دي، چې په ځانګړي ډول د کورونو او غیردولتي موسسو پورې اړه لري. د دې نوښت یوه متنازع موضوع دا ده چې په هرات او نورو سیمو کې د شيعه جوماتونو د محلي او ټولنیزو ساتونکو بې وسلې کول دي. دا وسلې په ۱۳۹۶ کال (۲۰۱۷) کې د پخواني حکومت د ملي امنیت شورا په فرمان د خطر سره مخ ځایونو د ساتنې لپاره توزیع شوې وې. د دې وسلو لیرې کول پرته له ځای پرځای کولو او بدیل امنیتي ځواکونو له موجودیت پرته، د اوسیدونکو ترمنځ د نوو جرمونو د امکان په اړه اندیښنې زیاتې کړي دي.

د هرات په مذهبی ځايونو کې د بریدونو د تقویم هګی

د امنیتي پیښو بیاکتنه ښیي چې هرات د تېر کال په وروستیو کې او په تازه میاشتو کې د هدف شوو بریدونو یوه څپې سره مخ دی. د پام وړ مثالونه یې د اپرېل په آخر کې د سید محمد قیوم سبز پوش په زیارت باندې برید دی، چې ۱۱ وژل شوي او ۱۱ ټپیان یې درلودل؛ د می په میاشت کې د ګذره ولسوالۍ په محمدیه سیمه کې د عبادت کونکو په لور ډزې چې ۶ کسان پکې وژل شوي؛ او د شيعه روحانیانو لکه اید محمد اتمادي، رجب علي اخلاقي او محمد تقی صادقی د هدف شوو وژنو لړۍ، چې د داعش له خوا مسوولیت ورته اخیستل شوی دی.

د تروریزم جغرافیایي ساحه؛ له مزار شریف څخه تر کندوز او بغلان

د شيعه ټولنې پر وړاندې امنیتي ګواښونه یوازي د هیواد په لویدیځ کې نه بلکې د پښتو، بغلان او کندوز په شمول، د پنځو کلونو په ترڅ کې د مزار شریف په ۳-دوکان جومات کې، چې د ۳۰ زیاتې مړینې او ۹۰ ټپيان لري، او د پل خمري د امام زمان جومات، د کندهار د امام برګاه جومات او د کندوز د سیدآباد جومات کې د مرګونې ځانمرګو بریدونو د پیښو شاهد دی، چې په زرهاو تلفات لري.

زیارتونو ته هدف او د بې وسلې کولو ترې نتیجې

د شيعه مسلمانانو ترڅنګ، د سوني صوفيانو پیروان هم د ترهګریزو بریدونو قربانیان شوي، په دې کې د کابل د خلیفې صاحب جومات او خانقاه کې د ۶۶ مړینو یوه وژونکې پېښه او د بغلان ولسوالۍ په سید بادشاه آغا سادات زیارت کې د ۱۰ مړینو سره د ډزو پیښه شامله ده. د دغه ډول پیښو دوام، چې د طالبانو لخوا د ټولټاکنې امنیت د یقیني کولو ادعاوې سره مل دی، دا څرګندوي چې د محلي ساتونکو فعال او مسلح شتون پرته، مذهبي ځایونه د افراطي ډلو لپاره پ vulneraable هدفونه پاتې دي.