د بشري حقونو نړیواله ورځ: یونېما د افغان راستنېدونکو لپاره د حقوقو د خوندي کولو غوښتنه کوي

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د مرستې ماموريت (UNAMA) په نړیوالو انساني حقونو ورځ، د ځانګړو راستنیدونکو ډلو، په ځانګړې توګه ښځو، پخواني حکومتي کارکوونکو او د رسنیو فعالیانو ته د انتقامي عملونو او د انساني حقونو د سرغړونو خطر یادونه وکړه. UNAMA همدارنګه ټینګار وکړ چې انساني حقوق اختیاري نه دي او حاکمې ادارې ته یې د ښځو او انجلۍو پر وړاندې د شدیدو محدودیتونو ختمولو او د نړیوالو مکلفیتونو پر ځای کولو غوښتنه وکړه…

UNAMA په خپل بیان کې د هیواد د انساني حقونو وضعیت د اندېښنې وړ بللی او د چهار شنبې په ورځ (دسمبر ۱۹) د دسمبر ۱۰، نړیوالو انساني حقونو ورځې په مناسبت حاکمو ادارو ته جدي خبرداري ورکړ.

[[–MAT-READ-MORE–]]

د ځانګړو راستنیدونکو ډلو لپاره د انتقامي عملونو خطر

UNAMA په خپل بیان کې څرګنده کړې چې ډیر افغانان نا ارادي په هیواد کې راستنېږي. په داسې حال کې چې ځانګړې راستنیدونکي ډلې د پام وړ خطراتو سره مخ دي:

د خطر ډلګۍ: ښځې، هغه کسان چې د پخواني حکومت او د دې امنیتي ځواکونو سره اړیکې درلودې، مدني ټولنې او د رسنیو فعالان.

جدي خطر: دغه ډلې د انتقامي عملونو او د انساني حقونو د سرغړونو خطر سره مخ دي.

د ښځو حقوق او ورځنۍ اړتیاوې

UNAMA د اوسیدونکو ورځنیو اړتیاو کې د انساني حقونو د پیژندلو غوښتنه کړې، ځکه چې دا اساسي موضوع فرصتونه او امنیت رامنځته کوي. دا اداره ټینګار کوي چې په افغانستان کې، د دې اړتیاوې د ګڼ شمیر خلکو لپاره نه پوره کیږي.

شدید محدودیتونه: ښځې او انجلۍ په دوامداره توګه د روغتیا، کار او ټولنیز ژوند په برخه کې شدیدو محدودیتونو سره مخ دي، چې د هغوی اساسي حقوق او د هیواد راتلونکی ته زیان رسوي.

روغتیا او حساسیت: روغتیايي خدماتو ته محدود لاسرسی کورنۍ زیانمنې او ټولنې بې وسه کوي.

UNAMA د حاکمې ادارې څخه غوښتنه

جورجیت ګګنون، د UNAMA سرپرست مشر او د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د سرمنشي مرستیال استازی، وویل: د انساني حقونه اختیاري نه دي. دغه حقوق د ژوند د دوام لپاره ورځنۍ اړتیا ده… دا یقیني کول چې ښځې او انجلۍ زده کړه، کار او بشپړ ګډون وکړي د پرمختګ لپاره بنسټیز دي.

UNAMA د حاکمې ادارو غوښتنه کوي چې: د انساني حقونو په اړه د نړیوالو مکلفیتونو سره نږدې اړیکې ولري او د دې نړیوالو تعهداتو سره سم قوي ګامونه پورته کړي، ترڅو د افغانستان او د دې خلکو د پرمختګ لپاره فضا پرانیزي.

فیونا فریزر، د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د انساني حقونو د لوړ کمیشنر استازیه، هم ټینګار وکړ: د انساني حقونو باید د افغانستان د پرمختګ لاره کې په مرکزیت کې وي. دغه حقونه د ژوندي پاتې کیدو او هیلې ترمنځ د پُل په توګه عمل کوي.