افغانستان: د ځنو د سیاسي توازن بدلون او د روسیې او امریکا ترمنځ نوې سیالۍ

د روسیې پریکړه چې طالبان له ترهګرې ډلې لیست څخه لرې کړي او د دې ډلې حکومت ته پیژندنه ورکړي، په افغانستان او سیمه کې سیاسي توازن بدل شوی دی. د مسکو دا ګام په واشنګټن کې غوسه راوپاروله او ممکن د روسیې او متحده ایالاتو ترمنځ د جغرافیایي سیالۍ نوې مرحلې پیل وي...

کرملین د سیمه ییزې تګلارې د بدلون لپاره چمتووالی نیسي

د روسیې پارلمان، چې د ۲۰۲۴ کال په پای کې دی، د افغانستان په اړه د مسکو د چلند بدلولو په لور لومړی ګام پورته کړ، طالبان له ترهګرې ډلې لیست څخه لرې کړل. دې پریکړې د روسیې حکومت لپاره د طالبانو د حاکمیت پیژندلو په موخه رسمي عمل لپاره لاره هواره کړه. د دې پروسې وروسته، د روسیې وزارت خارجه، د ۲۰۲۵ کال د سرطان په میاشت کې، د طالبانو حکومت رسمي بیان صادر کړ.

واشنګټن د مسکو د مخنیوي اقدام پر وړاندې غوسه

دا پرمختګ د متحده ایالاتو لخوا قوي غبرګون سره مخ شو. واشنګټن، چې د اسرائیلو او ایران ترمنځ د ګران بیې جنګ وروسته په خارجه تګلاره کې کوم محسوس لاسته راوړنې نه درلودې، د روسیې اقدام لخوا غوسه شو او د متحده ایالاتو د بهرنیو چارو وزارت د مسکو پر وړاندې یوه انتقادي بیان صادر کړ. د متحده ایالاتو ولسمشر ډونالډ ټرمپ، چې هڅه کوي په نړیوالو دوسیو کې نوې نوښتونه رامنځته کړي، د اسرائیلو او ایران ترمنځ د منځګړتوب ناکامۍ وروسته، په اوکراین بحران کې خپل رول بیرته رغولو په لټه کې وو. سره له دې، په ایلاسکې د هغه او ولادیمیر پوتین ترمنځ ناسته هم واڼتائج لپاره د واشنګټن لپاره ناکام شوه.

افغانستان؛ د ستر قوتونو د سیالۍ لپاره نوې ډګر

د ټرمپ د دیپلوماتیک ناکامیو وروسته، په افغانستان کې د امریکا د نوې تمرکز په اړه گمانونه زیات شوي؛ یو هیواد چې اوس د واشنګټن او مسکو ترمنځ د نوې سیالۍ سمیټه کېدای شي. طالبان، چې په تېره کې یې هڅه کړې چې د دواړو ستر ځواکونو سره اړیکې خپل ګټه ته وکاروي، اوس د روسیې او متحده ایالاتو ترمنځ د سیاسي لوبې یوه کارت ګرځېدلی دی.

کارپوهان باور لري چې دا وضعیت کولی شي افغانستان په رقابت او پراکسي شخړو کې نوې ډګر ته واړووي. تحلیلگران ګواښ کوي که چېرې متحده ایالات د سیمې د مسکو د نفوذ خلاف وسله والو ډلو ته ملاتړ وکړي، نو منځنۍ آسیا او د روسیې جنوبي سرحدونه به یو ځل بیا د ناامنیو نوې څپې سره مخ شي.