افغان کورنیو د استراليايي سرتيري بن روبرټس-سمیت د چټک محاکمې غوښتنه وکړه

د هغو افغان غیرنظامي کورنیو چې په غورزګان ولایت کې وژل شوي، د پخواني استرالیایي سرتیري بن رابرټس-سمیت د محاکمې د چټک ترسره کولو غوښتنه کړې، چې د وژنې پر تور نیول شوی دی. رابرټس-سمیت پر ۲۰۰۹ کال د محمد عیسا او احمد الله په نوم د یوه پلار او زوی د وژنې تور لګېدلی دی، او هغه به د جون په ۱۴ نېټه محکمې ته وړاندې شي.

غمجنې کورنۍ د انصاف غوښتنه کوي

د دوه افغان قربانیانو کورنۍ، چې د استرالیایي ځانګړو ځواکونو په یوه عملیات کې په غیر انساني توګه وژل شوي، د بن رابرټس-سمیت نیول د مثبتې پریکړې په توګه هرکلی کړی او د خپلو عزیزانو پر وژنې د ژر اقدماتو غوښتنه کوي. قربانیان، محمد عیسا او زوی یې احمد الله، د هغو عملیاتو ښکار شوي چې دوی یې د ابتکار سره د ځمکنیو حقوقو خلاف ګڼي او د رابرټس-سمیت په قوماندې کې ترسره شوي عملیاتو ته اشاره کوي.

د جنګ د اتل د فریب پای

بن رابرټس-سمیت، چې یو وخت د ملي اتل په توګه ستاینه شوې او د ویکټوریا کراس، د استرالیا د لوړې پوړې د نظامي انعام، د اخیستو څښتن و، اوس د وژنې او جنګي جنایتونو په ګډون په جدي تورونو مخ دی. د هغه نیولیدل د افغانستان په متاثرې شویو کورنیو کې د امیندوارۍ یوه نوې رڼا راوړې. اسماعیل الله، چې په دې پیښه کې خپل ورور او پلار له لاسه ورکړي، رسنیو ته وویل چې که څه هم د رابرټس-سمیت نیول د کورنۍ لپاره یو څه تسلی سُر ورکوي، یواځې یوه عادلانه او سريعة محاکمه کولی شي چې د دوی اوږدې زخمونه وملا شي.

په افغانستان کې د ځانګړو ځواکونو د جنایتونو غمیزه

دا قضیه د ۲۰۲۰ کال برېرېټون راپور د زړه دردوونکي څرګندونو په ترڅ کې پرانېستل شوې، چې ښیي استرالیایي ځانګړو ځواکونو (SAS) لږ تر لږه ۳۹ افغان غیرنظامیان او بې وسله کسان په غیر قانوني توګه وژلي. راپورونه ښیي چې د خلکو د خلاصون او عام وژنو موارد د دې ځواکونو په ځینو عملیاتو کې د سیستماتیکې تګلارې برخه وه. د دې نړیوال شرم په ځواب کې، د استرالیا حکومت یو خاص څیړونکی وټاکه چې د مجرم نظامي پرسونل په وړاندې قانوني عمل تعقیب کړي.

د جون ۱۴ عدالت ته د انتظار انتظار

د استرالیایي قضایي سیستم لخوا اعلان شوي مهال ویش له مخې، د بن رابرټس-سمیت د قضیې لومړنی جدي اورېدنه د جون په 14 نېټه ټاکل شوې ده. قضایي چارواکو ویلي چې هغه به د محاکمې د پیل څخه وروسته تر دوو میاشتو پورې په توقیف کې پاتې شي. د رابرټس-سمیت قضیه اوس د دې هڅې نښه ګرځیدلې چې بهرني ځواکونه د افغانستان په جنګ کې د ترسره شویو جنایتونو لپاره حساب ته راوباسي، چې مخکې د خاموشۍ او حقوقي مصونیت په پرده کې شوي. نړیواله ټولنه او د بشري حقونو سازمانونه د پرمختګونو په تعقیب کې دي ترڅو وګوري آیا د غورزګان د وینې تویدو لپاره انصاف ورکړل شي.