د ښځو د روغتیا متخصصینو کمی او د کلینیکونو بندیدل په افغانستان کې حامله ښځو ته یوه جدي ګواښ دی. په هیواد کې د میندو مړینه په هر 100,000 ژوندیو زېږونو 600 ته لوړه شوې ده.
افغانستان د روغتیا په سکتور کې پراخې ستونزې لري، په ځانګړې توګه د ښځینه متخصصینو د جدي کمښت او د کلي په سیمو کې د کلینیکونو د بندیدو له امله، چې د حامله ښځو ژوند ته ګواښ دی. راپورونه ښیي چې هیواد د میندو مړینې په برخه کې له نړۍ کې تر ټولو لوړه کچه لري، چې په هر 100,000 ژوندیو زېږونکو کې 600 مړینې موجودې دي.
د لیرې پرتو سیمو اوسیدونکي د روغتیایي ښاېستو او روزل شویو د زچګړو د کموالي یادونه کوي، او ډیری وخت د درملنې لپاره لویو ښارونو ته سفر کولو ته اړ کیږي. الهم، چې د غزني ولایت یوه اوسیدونکې ده، د ازادې اروپا راډیو ته وویل: “په جیرو ولسوالۍ کې روغتیایي کلینیکونه نشته، او د اکثرو ولادونو ترسره کول په کورونو کې وي. موږ لیدلي چې ناروغان په ښار ته تللو کې مړه شوي.”
زرمنه، چې 34 کاله عمر لري او د یوې کلي څخه ده، وویل چې د نړیوالو متحرک کلینیکونو د بندیدو له امله د درملو او روغتیایی خدمتونو ته لاسرسی ډیر کم شوی. هغې وویل: “زموږ په نږدۍ کې ښځینه ډاکټران یا زچګړې نشته. د کورنیو سفرونو بهیر متوقف شوی دی، او موږ ښارونو ته سفر نشو کولای.”
د افغانستان د ښځو حقونو فعاله، ترنم سعیدي، د میندو د مړینې د کچې د لوړېدو یادونه وکړه او ویې ویل: “په ډېرو سیمو کې، ځوانې ښځې له نارینه سرپرست پرته د روغتیایي مرکزونو ته د تلو اجازه نه لري. د ښځو ځانګړي روغتیایي مرکزونه بندېږي، او ځینې د ښځینه کارکوونکو له کموالي سره مخ دي. د میندو او ماشومانو د مړینې ارقام، په ځانګړې توګه په لیرې پرتو سیمو کې، زیات شوي دي.”
د طالبانو د عامه روغتیا وزارت چارواکیو وعده کړې چې په راتلونکي پنځه کلونو کې د میندو مړینې کچه راټیټه کړي، خو نړیوالې ادارې د مهمو ننګونو خبر ورکوي. ملګري ملتونه په دې وروستیو کې اعلان وکړ چې تقريبا 100 روغتیایي مرکزونه چې د ماشومانو د خوارځواکۍ درملنه کوي، د نړیوالو مرستو کمیدو له امله بند شوي دي.
د ملګرو ملتونو د ماشومانو صندوق (UNICEF) خبرداری ورکړی چې د نجونو د زده کړې پر دوام بندیز په 2030 کال کې افغانستان کې د ښځینه روغتیا کارکوونکو د پام وړ کموالي سبب کیدلی شي. متخصصین د دې وضعیت ته د افغان میندو د راتلونکي نسل ژوند ته یو جدي ګواښ ګڼي.