افغانستان کې د خوراکي توکو بیې او ژوندی فشار زیاتېږي

د خوراکيTO شیانو قیمتي لوړیدل او د سوداګرۍ لارو بندیدل د افغان کورنیو لپاره د هغوی د بنسټیزو اړتیاوو پوره کولو کې سختې ستونزې جوړوي. اقتصادي وضعیت خرابیږي، چې نړیوالو سازمانونو هم دې ته اشاره کړې ده.

د خوراکيTO شیانو قیمتونو زیاتیدل د کورنیو د خریدارۍ ځواک کموي

په افغانستان کې د خوراکيTO شیانو په بې ساري ډول لوړیدل د کورنیو پر ژوند فشار زیاد کړی دی، چې د هغوی د خریدارۍ ځواک په کموالي سره مل دی. مشهورو نړیوالو موسسو د دې اندیښمنې وضعيت ملاتړ د خطرناکو معلوماتو سره کړی دی.

د ملګرو ملتونو د سرمنشي په وتلو راپور کې چې د امنیت شورا ته وړاندې شوی، په ساراتان میاشت کې د ملي افراط نرخ ۷.۸ سلنه ته ورسید، په داسې حال کې چې د خوراکيTO شیانو افراط ۸.۲ سلنه ته زیات شوی. برسېره پر دې، نړیوال بانک راپور ورکیږي چې د حمال میاشت کې د افراط نرخ ۷.۶ سلنه و.

کورني د لوړیدونکو ژوند سره او د خریدارۍ ځواک کمیدو په اړه شکایت کوي

د نړیوال خوراکي پروګرام راپورونه ښیي چې په افغانستان کې د لوږې وضعیت زیاتیدل دی، چې ښیي شاوخوا ۱۳.۸ میلیون خلک د شدید خوراکي خوندیتوب له مشکلاتو سره مخ دي. اقتصاد پوهان د تګ راتګ د لوړو لګښتونو او د خوراکي توکو د تامینی کړنلارو ستونزې د سوداګریزو سرحدونو بندیدو او سیاسي تنشې سره اړوند بولي.

عزاره خشی، اقتصادي کارپوه، وايي چې افغانستان د وارداتو پر زیات تکیه کول د سیاسي بدلونونو او بندر بندیدو له امله د ځایي بازارونو پر وضعیت ژر تاثیر کوي. دغه وضعیت، د ناکافي عاید سره یوځای، د منځنۍ طبقي سقوط او عمومي بې وزلۍ لا زیاتوي.

د کورنیو د قیمتونو لوړیدو په اړه شکایتونه

مجګان، چې د اووه کسیز کورنۍ پلوی ده، د اوړو د یوې کڅړې قیمت له ۱۲۰۰ نه ۱۸۰۰ افغانیو ته لویدل د خپل ځورونې لامل بولي، او دا چې اوس د شکر قیمت نږدې ۸۰ افغانیو ته رسېدلی دی. هغه وايي چې د خپلې کورنۍ بنسټیزو اړتیاوو پوره کولو لپاره، هغې د غوښې او چرګانو تر خوا د خوراکيTO شیانو ځینې شیان له ډاییت نه لیرې کړي دي.

په لوګر کې،غلثوم، چې د اته بچو مور ده، د بې روزګارۍ او اقتصادي ستونزو له امله د پروتین لرونکو خوراکيTO شیانو اخيستلو کې ځنډ لري، او یوازې پر ارزانه سبزیجاتو بسیا کوي. حیدر، چې په غزني کې حکومتي کارکوونکی دی، راپور ورکوي چې د توکو قیمتونه په شدیده توګه ډیر چټک زیات شوی، چې هغه یې مجبوره کړی چې د خپلې کورنۍ د خوراکيTO مصارفو کم کړي ترڅو د خپلو ماشومانو د زده کړیو لګښتونه پوره کړي.

سیاسي تنشې او سرحدي بندیدل په افغانستان کې د خوراکيTO شیانو بحران لا پسې زیاتوي

دغه اقتصادي بحران د کاروبارونو او د کابل په منډاوي کې د څو هټیوالو په شمول خیبر باندې هم تاثیر لري، چې د نغدي پلور کمیدو او د اعتبار معاملو او کوچنیو سوداګریزو معاملو زیاتیدو راپور ورکوي. سره له دې چې بحران لا ژور کیږي، د صنعت او سوداګرۍ وزیر ویاند په بازار کې د قیمتونو د کنټرول لپاره تر اوسه اقدام نه دی کړی.