حمید کرزي: د طالبانو رژیم د سقوط مخنیوی او د نجونو د زده کړو بحران

حمید کرزي د طالبانو رژیم د ساتنې او د هغه د سقوط مخنیوي په اړه وروستي څرګندونې د نیوکو یوه څپې راپورته کړې دي. تحلیلګرو باور لري چې کرزي د ملا هیبت الله آخندزاده لپاره د خپلې ښکاره وفادارۍ له لارې او د طالبانو بحران د نجونو د زده کړو مسلې ته د لنډیز کولو په واسطه هڅه کوي چې د یوه قومپالنې او ضد ډیموکراسي ډلې سیاسي مشروعیت پیاوړی کړي، په دې توګه په افغانستان کې د یوه یوازیني قومي ځواک پروژه وساتي...

سابق ولسمشر: د طالبانو رژیم باید سقوط ونکړي

د حمید کرزي وروستي څرګندونې، چې د طالبانو رژیم د ساتنې اړتیا په اړه د کیودو خبري اژانس سره په مرکې کې لرې شوي، یو ځل بیا د دې ډلې لپاره د یوې ستراتیژیک ملاتړ او شاته پرده لابیناسر په توګه د هغه رول روښانه کړ. کرزي نه یوازې د نړیوالې ټولنې له خوا د طالبانو د حکومت د سقوط په اړه اندیښنه څرګنده کړې، بلکه د ملا هیبت الله آخندزاده لپاره د خپلې څرګندې وفادارۍ له لارې کوښښ کړی چې د دې ادارې بنسټيزې ستونزې یوازې د نجونو د ښوونځیو او پوهنتونونو د تړلو پورې محدودې کړي.

د هغه په ولسمشرۍ کې یو خطرناک اوښتي نقطه

د کرزي ریکارډ د هغه په ولسمشرۍ کې هم دغه چلند منعکسوي. د هغه دریځونه د ۲۰۰۱ کال د سقوط وروسته د طالبانو د بیا ژوند لپاره مؤثره اسانتیاوې برابرې کړې، ځکه چې هغه د طالبانو د ځپلو لپاره نظامي او نړیوالو هڅو ته خنډ اچولی دی. حتی د طالبانو په جنایتونو او انتحاري حملو کې، چې د زرګونه وګړو ژوند یې واخیست، کرزي دې ډلې ته د وروڼو په توګه اشاره وکړه او په افغانستان کې د امریکايي ځواکونو شتون یې د اشغال په توګه بیان کړ. دا دریځونه واضح کوي چې هغه د طالبانو سره وفاداري لري او د دې ډلې د جنایتونو قربانیانو ته یې هیڅ اهمیت نه دی ورکړی.

د مشروعیت لپاره ساده تجویز

په تیرو څلورو کلونو کې، کرزي د طالبانو لپاره د کورنیو او نړیوالو غونډو لپاره پرله پسې لابینه کړې، هڅه کوي چې د دې ډلې بحران یوازې د نجونو د ښوونځیو د تړلو مسلې ته محدود کړي، ښیي چې د طالبانو سره یوازینی ستونزه د نجونو زده کړو باندې د هغوی محدودیتونه دي او که دا مسله هواره شي، طالبان کولای شي یوه ملي او محبوب حکومت شي. دا غیر واقعي تحلیلات د کرزي رول په یوه ترورستي، افراطي، او ضد ډیموکراسي ډلې کې د مشروعیت ورکولو په برخه کې روښانه کوي، او دا څرګندوي چې د هغه ملاتړ یوازې د قومي او شخصي ملاحظاتو پراساس دی.

د لابیناسرانو اندیښنې د تسلط پروژې د ناکامۍ په اړه

په وروستیو کې، د سیستم د بدلون او د طالبانو د سقوط په اړه د بحثونو زیاتوالی سره، قومي ملیت پالونکي څېرې او د دې ډلې لپاره شاته پرده لابیناسران، په شمول کرزي، اشرف غني، او زلمی خلیلزاد، د دې اندیښنه لري چې د یوه یوازیني قومي ځواک پروژه، چې طالبان یې عملي کوي، ممکن ناکامه شي. دې کسانو هڅه کوي چې د طالبانو سلطه او نفوذ وساتي؛ یوه ډله چې افغانستان یې د سیمه ایزو او نړیوالو ترهګریزو فعالیتونو لپاره یوه امن پناه ځای ګرځولی. کرزي د نجونو د ښوونځیو د پرانیستلو یوازینی لاره د طالبانو د مشروعیت ورکولو په توګه ګڼي او د یوې قوي او مؤثره حکومت د جوړیدو حل د ټولو قومي ګروپونو پرتله د افغانانو ترمنځ مذاکرات توصیف کړی. په ورته وخت کې، د تېرو څلورو کلونو تجربه ښیي چې طالبان د حساب ورکونې، شفاف، او ټولشموله مدیریت لپاره هیڅ ظرفیت نه لري او یوازې د خپلې تسلط دوام ته ژمن دي او د خپلې یوازینۍ قومي پروژې تر سره کولو لپاره، ټاکنې او عامه برخه اخیستو ته د اسلامي په توګه ناسمه ګڼي.