د نړیوال جنایي محکمې د امریکایي ځواکونو پر ضد څېړنې ودرول شوې

د نړیوال جنایي محکمې له خوا د هالنډ په هاګ کې د امریکایي ځواکونو او داعش پر ضد د ادعا شویو جرمونو په اړه څېړنې ودرول شوې، او اوس د طالبانو کړنو ته پام شوی دی.

د څېړنې د ودرولو اعلان

درېواړه کسانو لخوا په یوه جنجالي قانون کې، د نړیوال جنایي محکمې قاضیانو په رسمي توګه په افغانستان کې د امریکایي ځواکونو د احتمالي جنګي جرمونو په اړه خپلې څېړنې ودرولې. دا پرېکړه د ۲۰۲۳ کال د نومبر پر ۱۰مه، زیاته شوې.

محکمې په دې اړه اشاره وکړه چې د څېړنې په وړاندې موجود محدودیتونه او د حقایقو تر لاسه کولو کې کمزوري اړخونه د دې پرېکړې اصلي دلایل دي. د امریکایي پوځیانو پر ضد د ادعا شویو جرمونو څېړنو تر څنګ، د داعش د خراسان څانګې پر ضد هم له سره دا څېړنې ودرول شوې.

د محکمې د فیصلې پر وړاندې غبرګونونه

د ICC د prosecution دفتر تایید کړی چې د دې فیصلې پر وړاندې د استیناف بهیر پیلوي. د دې قضایي شاتګ سره، د متحده ایالاتو له خوا پر محکمې باندې د زیاتېدونکو فشارونو او بندیزونو په منځ کې واقع کیږي. واشنګتن مخکې د ۱۳ ICC کارکوونکو پر ضد بندیزونه ولګول، ځکه چې دوی د امریکایي اتباعو قضیو په تعقیب کې فعالیت درلود.

د متحده ایالاتو د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو په علني توګه د دې موضوع په اړه د ادارې دریځ څرګند کړی دی، هغه ټینګار وکړ چې متحده ایالات به هیڅکله اجازه ورنکړي چې د دې محکمې له خوا د خپلو اتباعو محاکمه وشي. هغه همدارنګه خبرداری ورکړی چې متحده ایالات به د دې قضایي ادارې د له منځه وړلو لپاره خپلې هڅې ادامه ورکړي.

د بشر د حقوقو په هکله پامونه

سره له دې چې متحده ایالات د روم د نړیوال توافق سره برخه نښلولې او د محکمې د صلاحیت پېژندنې لپاره تیاری نلري، ICC په ۲۰۲۰ کې په افغانستان کې د جنګي جرمونو په اړه څېړنې پیل کړې. دې څېړنې کې د امریکایي ځواکونو، د واشنګتن د استخباراتي عملیاتو او د طالبانو کړنې شاملې وې.

د امریکایي ځواکونو او د داعش د خراسان څانګې پر ضد د څېړنو ودرول د بشر د حقوقو سازمانونو ترمنځ جدي اندېښنې راپورته کړې، په دې اړه چې د محکمې قضایي پلاویت د مهمو قدرتونو له خوا د سیاسي فشارونو لاندې دی.