په افغانستان کې بې کاره ښځې د قاچاقو او اقتصادي بحران سره مخ دي

په افغانستان کې بې کاره ښځې د خپلو لومړنیو اړتیاوو پوره کولو توان نه لري، او اقتصادي کارپوهان د دې وضعیت پر خطرناکو پایلو خبرداری ورکوي.

دې بې کاره ښځو ته د بنسټیزو اړتیاوو پوره کولو کې سخت چیلنجونه رامنځته شوي

پنځه کاله وروسته له هغه چې د ښځو لپاره په کار مثبته کاري فضا بندیز ولګید، زرو ښځو چې کله د خپلې کورنۍ لپاره لومړنې نفقه ګذاره کونکي وې، اوس ورځني اړتیاوو او خپلو ماشومانو ته د پاملرنې په برخه کې له کموالي او سختو چارو سره مخ دي. کارپوهان باور لري چې دا اقتصادي بحرانه د کورنیو په ژوند باندې په جدي ډول منفي اغیزه کړې او د ټولنې د پېرودلو ځواک هم کم کړی دی.

سجیه، چې د کابل په یوه حکومتي اداره کې د کارکوونکي په توګه یې خدمت کړی، د دې پنځو کالو بې کارۍ وروسته د ژوند ژور بدلونونه بیانوي. هغې یوازي د درېو ماشومانو د ساتنې مسوولیت لري چې د دوولس کالو لاندې دي، او وایي چې اوس د ۸,۰۰۰ افغانیو د قیمت د واشنګ ماشین پېرلو توان هم نه لري، او مجبور ده چې د خپلو ماشومانو جامې په لاسونو وینځي.

دا سخته وضعیت یوازي کابل ته محدود نه دی. بینظیر، چې د بلخ په یوه غیر دولتي سازمان کې کار کړی، اعتراف کوي چې د خپل میاشتني عاید له لاسه ورکولو وروسته، اوس نوي کالیو یا د حفظ الصحه محصولاتو پېرلو توان نه لري او په اوبو سره خپله ویښتان وینځي.

اقتصادي کارپوهان او وړاندیز شوې حل لارې

نسرت وفا، یو اقتصادي کارپوه، د ښځو د دوامداره محرومیت د افغانستان د حساس اقتصاد لپاره یوه جدي ګواښ ګڼي. هغې وړاندیز وکړ چې د ښځو د وړو کاروبارونو ملاتړ او د مسلکي او ډیجیټل مهارتونو روزنه به د بې وزله کورنیو پر اقتصادي فشار کې کموالی راولي.

د نړیوالو سازمانونو هم د دې بحران د ژور والي تایید کړی دی. د یونیسف په وینا، د نجونو د تعلیم محرومیت او د ښځو د کار له کبله هر کال افغان اقتصاد ته لږ تر لږه ۸۴ میلیونه ډالره زیان رسېږي. همدارنګه، د نړیوال کار سازمان (ILO) راپور ورکوي چې د ښځو په کاري ځواک کې برخه اخیستل به له ۲۰۲۰ کال ۱۶.۵ سلنه څخه تر ۲۰۲۶ کال ۵.۱ سلنې ته کموالي ته لاړ شي. پداسې حال کې چې د طالبانو چارواکي ادعا کوي چې د ښځو حقونه د اسلامي شریعت په چوکاټ کې خوندي دي، حقیقت د لا ژور ستونزو ته اشاره کوي.