کابل د پاکستان پر وړاندې دیپلوماټیک دوسیه چمتو کوي

د طالبانو حکومت ته نژدې سرچینې ښیي چې کابل د پاکستان په وړاندې یو مهم دیپلوماټیک دوسیه چمتو کوي. دا سند، چې د نړیوالو قدرتونو او نړیوالو سازمانونو لپاره دی، اسلام آباد پر دې تورنوي چې د ترهګرو ډلو (د راپور سره سم د بلوچستان په سیمه کې د داعش په روزنې) ملاتړ کوي، اقتصادي بندیزونه لګوي، او د افغان اوسیدونکو او کډوالو بشري حقونه نقضوي...

کابل د پاکستان پر وړاندې د داعش ملاتړ او د کډوالو حقونو نقض کولو تورنې لګوي

سرچینې چې د طالبانو رژیم سره تړاو لري، څرګندوي چې کابل د پاکستان خلاف یوه مکمل دیپلوماټیک دوسیه چمتو کوي. کله چې دا سند د طالب مشر حبیب الله اخوندزاده لخوا تصویب شي، هغه به د لویو قدرتونو او نړیوالو ټولنو ته واستول شي او په کې د اسلام آباد پر وړاندې مهم امنیتي، اقتصادي او بشري حقونو تورونه شامل دي.

امنیتي تورونه او د ترهګرۍ ملاتړ

د هندوستان د رسنۍ سرچینې CNN-News18 راپور پر بنسټ، د طالبانو د بهرنیو چارو او داخلي وزارتونه پاکستان پر دې تورنوي چې د ترهګریزو فعالیتونو لپاره یو مرکز ګرځیدلی دی. د امنیتي تورونو مهم ټکي په لاندې ډول دي:

• بلوچستان او داعش: طالبان وړاندیز کوي چې د پاکستان د بلوچستان ټوکنو کې داعش عناصر روزل کیږي او د افغانستان او شاوخوا سیمو د بې ثباته کولو لپاره کارول کیږي.
• د استخباراتو ملاتړ: د پاکستان استخباراتي ادارې، چې په کې د بین السرویس استخبارات (ISI) او د پوځ استخبارات (MI) شامل دي، د داعش او نورو وسله والو ډلو لپاره لوژستیکي او مالي ملاتړ وړاندیز کولو په تور دي.

طالبان چارواکي ټینګار کوي چې د دې تورونو ملاتړ لپاره کافي امنیتي او استخباراتي شواهد راټول شوي دي.

خو، طالبان همدا راز ویلي چې دوی د پاکستان سره د همکارۍ چمتووالی لري، په داسې حال کې چې د اسلام آباد اوسني غوښتنې غیر قانوني او غیرعملی ګڼل کیږي.

بشري حقونو نقض او اقتصادي بندیز

د طالبانو دوسیه همدارنګه په دوو نورو مهمو برخو تمرکز کوي:

• د کډوالو حقونو نقض: پاکستان د افغان اوسیدونکو او کډوالو سره سختې نېغ پاملرنه کړې ده. تورونه عبارت دي له دا چې د کډوالو پراخه بې ځایه کول، د طبي او تعلیمي ویزو لغوه کول، د کډوالو بد چلند، شکنجه او سپکاوی مستند شوی دی.
• اقتصادي بندیز: طالبان ادعا کوي چې پاکستان واقعاً د سرحدي تګ راتګ بندولو او د سوداګرۍ ترانزیت معطلولو سره افغانستان د اقتصادي محاصرې لاندې راوستلی دی، دا کړنې د نړیوالو قوانینو او د ۱۹۶۵ د ساکن هېوادونو د ترانزیت تجارت کنوانسیون نقض ګڼل کیږي.

دا دوسیه به د ملګرو ملتونو، امریکا، اروپايي اتحادیې، روسیې، چین، ایران، هند، او منځنۍ آسیا هیوادونو ته واستول شي.

د تاؤتریخوالي شالید

په تیرو څو میاشتو کې د طالبانو او پاکستان ترمنځ اړیکې دواړه د سرحدي بریدونو زیاتوالي، د پاکستانی طالبانو (TTP) د فعالیتونو په اړوند متقابل تورونو، او د افغان کډوالو پراخه بې ځایه کېدو له امله د پام وړ خرابې شوې دي. دا تاؤتریخوالی له مخکې د سیمه ییزو هېوادونو لخوا د خبرو اترو څو دورې ایجاب کړې، چې بالاخره یې کومه نتیجه نده ورکړې.