بشري حقونو سازمان: د پاکستاني هوايي بریدونه غیر قانوني دي

د بشري حقونو سازمان د پاکستاني پوځ لخوا د افغان خاورتې په وړاندې د ترسره شوو هوايي او توغنديو بریدونو ته غیر قانوني وبلل او نړیوالې مستقلي څېړنې ته یې د جنایتونو احتمالي پیښو په اړه غوښتنه کړې. دا په داسې حال کې دي چې کابل سخت د اسلام اباد امنیتي ادعاوې ردوي او دغه عملیات د خپل حاکمیت پراخ нарушения ګڼي.

د وروستیو ملکي تلفات او د بشري حقونو د نګرانۍ ردول

د سرحدي او مختلفو افغان سیمو کې د ملکي وګړو په زیاتېدو سره د تلفات د زیاتېدو په غبرګون کې، بشري حقونو سازمان یوه رسمي اعلامیه خپره کړه چې د پاکستاني پوځ وروستي هوايي بریدونه په کلکه غندلي دي. دې نړیوال سازمان د ملګرو ملتونو د مرستندویه ماموریت (UNAMA) لخوا وړاندې شوي مشخص شواهد او احصایې یادې کړې، او غوښتنه یې کړې چې یوه غیر جانبداره کمیشن جوړ شي ترڅو د دې بریدونو قانوني اړخونه وڅېړي او د جنایتونو احتمالي پیښې وپیژني.

د UNAMA راپورونه ښیي چې د پاکستاني هوايي بریدونو پر مهال په کونړ، پنجشیر او پروان ولایتونو کې، د ګڼو ملکي وګړو، چې پکې بې وسه ښځې او ماشومان شامل دي، وژل یا ټپيان شوي. سره له دې چې د پاکستاني پوځ چارواکو ادعا کړې چې د دې عملیاتو هدف وسله وال کسان وو، نړیوال سازمانونه او د دې پېښو شاهدان دغه ادعاوې ردوي او د قربانیانو ملکي حیثیت ته نور ټینګار کوي.

انسانی ناورين: د هوب روغتیا مرکز او سرحدي بمبارانونه

د بشري حقونو سازمان اندیښنې د کابل په هوب درملنې مرکز باندې د ظالمانه برید په اړه ډیرې دي. تفصیلي تخنیکي او میداني څېړنې ښیي چې دا مرکز هېڅ نظامي دنده یا وسله وال حضور نه درلود، او پرې برید کول د نړیوال بشري حقونو قانون مستقیمه نقض ده. د نړیوالو قانون پوهانو له لوري دغه برید د دې کال تر ټولو بې رحم سرحدي نظامي عملیاتو له ډلې ګڼل شوی دی چې بې وزله ناروغانو کې د سختو تلفات سبب شوی دی.

د کونړ ولایت راپورونه د دې انسان دوستانه بحران نورې ابعاد هم څرګندوي. روان توغندیز او هوایي بریدونه نه یوازې د کورنیو او ځوانو ماشومانو تر مینځ ملکي تلفات راوستلي، بلکې د سرحد په اوږدو کې د روغتیایي خدماتو د وړاندې کولو لپاره لازم بنسټونه هم بند کړي، چې دا د خلکو لپاره د لومړینو روغتیایي خدماتو ته د لاسرسي مخه نیسي.

د دیپلوماټیک تناو او د ملګرو ملتونو لخوا د اسلام اباد ادعاوو رد

د اسلام اباد چارواکو په دوامداره توګه ادعا کوي چې دا بریدونه د هغو وسله والو فعالیتونو په ځواب کې دي چې د افغان خاورې نه د پاکستان د ګټو پر وړاندې کار کوي. پداسې حال کې چې د کابل واکمنې ادارې دغه تورونه ردوي او د پاکستان د امنیتي مسایلو ته یوازې داخلي مسلې ګماري، یادونه کوي چې هیڅ ډلې ته به اجازه ورنکړي چې د دوی خاوره د خپلو اهدافو لپاره وکاروي.

همدارنګه، ملګري ملتونه په خپلو څارونکو راپورونو کې تایید کړې چې تر دې دمه پاکستان لخوا کوم معتبر شواهد وړاندې شوي نه دي چې ښیي د دې سرحدونو دننه وسلوالې کړنې د کابل له لارې لارښود یا تنظیم شوي وي.

په پایله کې، بشري حقونو سازمان د نړیوالې ټولنې څخه غوښتنه کړې چې خپله غبرګون وښیي او ټولو ښکېلو ډلو ته یواځې د نظامي او ملکي هدفونو ترمنځ د توپیر اصولو ته د نه ننوتلو غوښتنه کوي. دې سازمان ټینګار کړی دی چې د عدالت نلرونکي او بې تفکره بمباریو دوام به د سیمه ییز ثبات او د مرتکبینو نړیوالو ژمنو لپاره سختې پایلې ولري.