افغانستان کې نړیوال متخصیصین او پخواني دیپلماتان باور لري چې د طالبانو سره نړیوالې اړیکې په عمده توګه د استخباراتي او اقتصادي ګټو اړتیاوو له مخې رامنځته کیږي.
له ۲۰۲۱ کال د اګست میاشتې راهیسې چې طالبان بیا په قدرت کې راغلل، دغه ډله پیل کې نړیوال انزوا سره مخ شوه. سره له دې، دې ډلې په تدریجي ډول سره له ځینو هیوادونو سره خپل سیاسي او دیپوماتیکې اړیکې پراختیا کړې. متخصیصین او پخواني دیپلماتان وایي چې دغه اړیکې په اصل کې د دې هیوادونو د استخباراتي او امنیتي معلوماتو د اړتیا له مخې شکل مومي.
شکريه بارکزی، چې مخکې د افغانستان سفیره په ناروې کې وه، په یوه مرکې کې وویل چې د ځینو هیوادونو د طالبانو سره اړیکې د دوی اړتیا څخه رامنځته کیږي، سره له دې چې هغې یادونه وکړه چې دا اړیکې په افغانستان کې د وضعیت په بدلون کې کوم مهم تاثیر نه لري. هغې وویل، “دا اړیکې اقتصادي او ټولنیز پرمختګ ته نه رسوي، ځکه طالبان د نړیوالو اصولو سره سم نه ځي. “
حکمت الله عظیمي، یو لوړ پوړی څیړونکی، ویلي چې ځینې هیوادونه اړتیا لري چې د طالبانو سره د امنیتي معلوماتو د راټولولو لپاره اړیکې وساتي. هغه زیاته کړه، “د مسلحې ډلو لکه داعش-ک شتون د سیمې هیوادونه د طالبانو سره د امنیتي اړیکو ساتلو ته مجبور کړي دي.”
شینکای کروخیل، پخوانی سفیر چې په کاناډا کې د افغانستان استازی وو، د افغانستان د بشري حقونو وضعیت عادي کولو په وړاندې خبرداری ورکړ، ټینګار یې وکړ چې دا اړیکې ممکن طالبان تشویق کړي چې خپل داخلي پالیسۍ ته بدلون ورنه کړي. په همدې حال کې، نړیوال متخصیصین باور لري چې د طالبانو بهرنۍ پالیسي یوازې هغه وخت موثره کیدی شي چې د خلکو حقونه تضمین کړي او یو شمولتي حکومت رامنځته کړي. انتظار د خادم وویل چې د طالبانو د پیژندگلو لپاره، هغوی باید نړیوال اصول ومني؛ کنه، دا هدف ترلاسه کول به ګران وي.