د افغانستان او پاکستان ترمنځ سوداګریز اړیکې د سیاسی تنش له امله ځنډېدلي

د افغانستان او پاکستان ترمنځ سوداګریز او اقتصادي فعالیتونه د روان سیاسی تنشونو له امله جدي چیلنجونه سره مخ دي. د پولو تړل کیدنه د صادراتو او د کرنیزو محصولاتو په بیو منفي اغیزه کړې ده.

د افغانستان او پاکستان ترمنځ سوداګرۍ کړکیچ پراخیږي

د طالبانو حکومت او پاکستان ترمنځ ناسمې اړیکې د دواړو هیوادونو سوداګرۍ او اقتصادي فعالیتونه په جدي ډول ځپلي دي. د پولو تړل د صادراتو، وارداتو او ترانزیت مخه نیسي، چې دا قضیه د دواړو خواوو سوداګرو ته د سوداګرۍ لارې پرانستلو غوښتنه کړې ده.

کرنیزې محصولات، په ځانګړې توګه تازه مېوې، د افغانستان د صادراتو عمده برخه جوړوي. سوداګر راپور ورکوي چې د سوداګرۍ لارو تړل شویو له امله د ځینو محصولاتو بیې ټيټې او زیانمنې شوي دي. اختر محمد احمدي، د تازه مېوې بازار رییس، د رادیو آزادی سره په خبرو کې وویل چې د تازه مېوو قیمت په تېر کال کې په حدود ۵۰٪ کم شوی دی. هغه وویل، “په کابل کې د یو کیلو ګریپفروټ قیمت د ۴۰ څخه تر ۸۰ افغانیو پورې دی، او د یو کیلو سیب قیمت د ۵۰ څخه تر ۱۰۰ افغانیو پورې دی. د انجو، زردالو، او ناک قیمتونه هم په ورته توګه کم شوي دي.”

افغانستان-پاکسستان سوداګرۍ ته ۲.۵ میلیارده ډالره زیان

یوسف افریدی، د خیبر د سوداګرۍ او صنعت خونې رییس، د سپتمبر په ۱۲ مه وویل چې د پولو تړل د افغانستان سره د سوداګرۍ په برخه کې تقریباً ۲.۵ میلیارده ډالره زیانونه اړولي دي. دغه شمیرې شاملوي ۱.۶۴۴ میلیونه ډالره صادرات او ۸۱۷ میلیون ډالره واردات. مخکې، د افغانستان د سوداګرۍ او پانګوونې خونه هم د سوداګرۍ لارو د تړلو له امله میلیونونه ډالره زیانونه راپور کړي و.

محمد یونس محمد، د افغانستان د سوداګرۍ او پانګوونې د خونې لومړی مرستیال، د رادیو آزادی سره په خبرو کې وویل چې د پولو تړل د سوداګرۍ او ترانسپورت خدماتو ته هم زیان رسولی، او زیاته کړه چې افغانستان ته ضرورت دی چې بدیله لارې ومومي.

د افغانستان په تازه مېوو کې د سوداګرۍ له امله بیې راټیټې شوې

پاکستاني سوداګرو هم د روان وضعیت په اړه اندیښنې ښکاره کړي دي. سید حسین جواد کاظمي، د پاکستان د سوداګرۍ خونې غړي، ټینګار کړې چې سوداګرۍ په ناامنه چاپیریال کې نه شي پرمختګ کولی او د اقتصادي فعالیتونو لپاره د خوندیتوب اطمینان غوښتنه وکړه.

رپورټونه ښیي چې په پېښور کې د سوداګرو او سیاسي تحلیلګرانو ترمنځ یوه ناسته شوې، چې د امنیت او د دواړو هیوادونو ترمنځ د سوداګرۍ بیا پيل کولو په اړه خبرې شوي. سیاسي تحلیلګر محاضیز حسین وړاندیز وکړ چې پاکستان باید خپل چلند د افغانستان په وړاندې ځلې یې بیا وارزوي او اقتصادي اړیکې پیاوړې کړي.

د طالبانو حکومت: د پولو د بیا پرانیستو لپاره د پاکستان امنیتي اندیښنې باید په پام کې ونیول شي

د طالبانو حکومت په تازه پرمختګونو کومه تبصره نه ده کړې، مګر اسلام آباد ویلي چې د پولو بیا پرانیستل یوازې هغه وخت ترسره کیږي چې کابل اړینې تضمینونه وړاندې کړي. چین په دې وروستیو کې د دواړو هیوادونو ترمنځ د تنشونو کمولو هڅې کړې، چې پاکستان یې هرکلی کړی. پداسې حال کې، د طالبانو حکومت ټینګار کوي چې احتیاط باید وشي تر څو د سیاسی تنشونو په منځ کې پوله بیا وتړل نشي.