قربانیان جنگهای چند دهه اخیر افغانستان با ناامیدی از تأمین عدالت، به روایت خاطرات تلخ خود پرداختهاند. یوناما در گزارشی جدید، شمار قربانیان جنگ و نیازهای آنها را به تصویر کشیده است.
قربانیان جنگ افغانستان: درخواست عدالت و نادیدهگیریهای مکرر
شماری از قربانیان جنگهای چند دهه اخیر در افغانستان و خانوادههای آنان، از عدم تأمین عدالت در مورد خود ابراز ناامیدی میکنند. بر اساس یک گزارش تازه از هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما)، اکثر این قربانیان به رغم مراجعه به نهادهای مسئول، به نتایج مطلوبی دست نیافتهاند.
بسیاری از قربانیان به دلیل ترس از انتقامگیری، از پیگیری حق خود منصرف شدهاند. در مصاحبههایی که یوناما با نزدیک به ۱۹۵ قربانی انجام داده، بیشتر آنان از آسیبهای روانی مانند افسردگی و اضطراب سخن گفتهاند. محمد، یکی از قربانیان کابل که در حمله انتحاری سال ۲۰۲۰ مورد اصابت قرار گرفت، بیان کرده است که بسیاری از همصنفیهایش در این حمله کشته شدند و او به شدت آسیب روحی دیده است.
آمار تلفات جنگ و آرزوی نادیدهگرفته شده
براساس آمار رسمی حکومت پیشین، در آن حمله ۲۴ نفر کشته و حدود ۵۰ نفر زخمی شدند. علاوه بر داعش، گروههای دیگر نیز در دو دهه گذشته مسئول تلفات غیرنظامیان در افغانستان شناخته میشوند. خان یوسفی، یکی از قربانیان، میگوید که پسرش در حملهای بهدست نیروهای حکومتی کشته و همسرش نیز زخمی شد. او تأکید میکند که به نهادهای مختلف مراجعه کرده، اما صدایش شنیده نشده است.
یوناما در گزارشی که در روز سهشنبه ۱۰ سنبله منتشر شد، اعلام کرد که بین سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۲۱ بیش از ۴۰ هزار غیر نظامی در جنگها کشته و ۷۷ هزار نفر دیگر زخمی شدهاند. این نهاد بر اهمیت به رسمیت شناختن آسیبهای قربانیان تأکید کرده و خواستار اقداماتی برای تأمین حقوق آنان شده است.
چالشهای تأمین عدالت و نیازهای قربانیان
نصرالله ستانکزی، استاد پیشین پوهنتون کابل، میگوید که هیچیک از طرفهای درگیر جنگ به جنایات خود اعتراف نکردهاند و عدالت تأمین نشده است. در حالی که در دوره نظام جمهوری، نهادهایی همچون کمیسیون مستقل حقوق بشر ایجاد شده بودند، هیچیک موفق به تأمین عدالت برای قربانیان نشدهاند.
یوناما همچنین از کشورهای عضو سازمان ملل خواسته است که مطابق اولویتهای قربانیان، کمکهای بشردوستانه را به افغانستان ارسال کنند. در حال حاضر، نزدیک به نیمی از جمعیت افغانستان به این کمکها نیاز دارند و نهادهای بینالمللی با مشکلاتی در تأمین منابع مالی روبهرو هستند.