په افغانستان کې د نکاح لوړې بیې ځوانان له واده کولو څخه اړوي

په افغانستان کې د عالي نکاح قیمت دځوانانو د واده کولو پروسه وځنډوي او ځینې یې د کډوالۍ ته اړ کړي دي. دیني عالمان دغه عمل حرام ګڼي، خو ټولنیز فشارونه د دې عمل دوام ته ادامه ورکوي.

افغان ځوانان د لوړو نکاح قیمتونو له امله د واده کولو لپاره کلونه انتظار کوي

په افغانستان کې، لوړه نکاح قیمت د ځوانانو د واده کولو توان کمزوری کوي او ټولنیز مسایل لا زیاتوي. د راپورونو له مخې، ځوانان لکه فریدالله، چې پنځه کاله یې Engagement کړی، د درنې جهیز پیسې ورکولو توان نه لري. ۲۸ کلن کارګر فریدالله چې د پل خمري اوسیدونکی دی وايي، هغه د ۷۰۰،۰۰۰ افغانیو جمع کول نشي توانېدلی.

زياتې مسئلې چې فریدالله ورته اشاره کوي هم د Engagement او د واده د نورو لګښتونو بوج دی، چې د عادي کارګر لپاره یې وضعیت خورا سخت کړی دی. شمس الله، چې د کابل اوسیدونکی دی، یادونه کوي چې ډېر ځوانان د واده لګښتونه پوره کولو لپاره د کار په لټه کې نورو هېوادونو ته کډه کېږي.

د دیني عالمانو له خوا اندیښنې او د واده پر ټولنیز فشارونه

دیني مشران وايي، په اسلام کې د لوړو نکاح قیمت غوښتنه شرعا جائز نه ده. قاري نور الرحمان شیرزاد، یو دیني عالم، وايي: “د نکاح قیمت غوښتل په اسلام کې بالکل حرام دی، او دا عمل باید پای ته ورسیږي.” هغه د طالبانو حکومت ته غوښتنې کوي چې د دې ناپسندیده دود خلاف جدي ګامونه اوسي.

خو، ډېره کورنۍ د دې ټولنیزو دودونو سره سمون ته اړ شوي، حتی که هغوی پخپله دا نافور خوندور وګڼي. د کابل د ده سبز ولسوالۍ یو اوسیدونکې وايي چې بې وزلي کورنیو ته اړامندې کړې چې د خپلو لورنو لپاره پیسې وغواړي، چې مسایل لا زیاتوي.

د حکومت او ټولنیزو هڅو د نکاح قیمتونو کمولو لپاره

په تېرو کلونو کې، د طالبانو حکومت د نکاح قیمتونو د کمولو لپاره ګامونه اخیستي او ځینې جبري وادونه یې بند کړي دي. سربیره پر دې، په ځینو سیمو کې د دې عمل کمولو لپاره ټولنیزې تړونونه جوړ شوي، که څه هم دا تړونونه اکثر د ټولنیزو فشارونو له امله سرغړونې کیږي.

ډیری اوسیدونکي وايي چې د دې ټولنیز ستونزې د حل لپاره د دیني عالمانو، قبیلوي مشرانو او کورنیو ترمنځ همکاري ضروري ده، ترڅو د واده لګښتونه راکم کړي.