پس از سه سال ممنوعیت فعالیت احزاب سیاسی توسط طالبان، برخی احزاب در تبعید به فعالیت خود ادامه میدهند. رهبران این احزاب به فعالیتهای غیرعلنی در داخل و خارج افغانستان پرداختهاند.
احزاب سیاسی افغانستان پس از سه سال ممنوعیت هنوز فعالاند
بیش از سه سال از آن زمان که طالبان فعالیت احزاب سیاسی را در افغانستان ممنوع کردند، شماری از احزاب سیاسی با تلاش برای حفظ تشکیلات خود در حال فعالیت هستند. برخی از این احزاب در خارج از کشور فعالیت میکنند، در حالیکه دیگران از طریق نشستهای خصوصی در داخل افغانستان با یکدیگر در ارتباط هستند.
طالبان در ۱۶ اگست ۲۰۲۳ فعالیت احزاب سیاسی را ممنوع اعلام کردند و وزیر عدلیه این گروه، عبدالحکیم شرعی، دلیل این اقدام را عدم وجود «بنیاد شرعی» برای احزاب سیاسی عنوان کرد. وزارت عدلیه طالبان بر این ممنوعیت تأکید کرده و اکنون دیگر احزاب کوچک به دلیل از دست دادن منابع مالی و امکان فعالیت علنی، فعالیتهای خود را متوقف کردهاند.
تحلیلگران و واکنشها به وضعیت احزاب
رهبران بعضی احزاب بزرگ، از جمله محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان، در خارج از کشور به فعالیتهای خود ادامه میدهند. محقق این ممنوعیت را «اقدامی مستبدانه» خوانده و به فعالیتهای بینالمللی حزب خود اشاره میکند. او میگوید: «ما در ترکیه، ایران و پاکستان فعالیت داریم و خبرنامهها و کنفرانسهای سیاسی را برگزار میکنیم.»
تحلیلگران مستقل بر این باورند که فعالیت از خارج کشور توان احزاب را برای جذب حمایت مردمی و تأثیرگذاری بر تحولات داخلی محدود کرده است. شینکی کروخیل، آگاه امور سیاسی، میگوید: «اینکه برخی مردم با این احزاب در تماس هستند، به دلیل فشار طالبان است، نه به معنای محبوبیت آنان.»
چالشهای رهبران زن در احزاب سیاسی
زنان رهبر احزاب سیاسی در افغانستان با چالشهای بیشتری مواجهاند. عادله بهرام نظامی، رهبر حزب جمهوریخواه افغانستان، در گفتوگوهای اخیر به رادیو آزادی تأکید کرد که اعضای حزبش در داخل افغانستان هنوز ارتباطات غیرعلنی خود را حفظ کردهاند. او گفت: «برای طالبان پذیرفتنی نیست که یک زن رهبری یک حزب را بر عهده داشته باشد.»
در سطح بینالمللی، رویکرد کشورها نسبت به حکومت طالبان متفاوت است. با اینکه برخی کشورها روابط دیپلوماتیک با طالبان دارند، اما هنوز هیچکس این حکومت را به رسمیت نشناخته است. مقامات طالبان تاکنون هیچ نشانهای از تغییر رویکرد خود نسبت به فعالیت احزاب سیاسی نشان ندادهاند.