بحران بیسابقه آب در کابل؛ تهدیدی برای آینده شهر و بقا باشنده گان پایتخت
پایتخت کشورمان، در روزهای اخیر با یک بحران آب غیرقابل تصور روبروست که جان ملیونها انسان را تحتالشعاع قرار داده است. به همین خاطر، سازمان ملل متحد نسبت به خطرات جدی ناشی از این بحران برای ساکنان کابل هشدار داده است…
کاهش سطح آبهای زیرزمینی و خشکسالیهای مداوم، کابل را به نقطهای از بحران رسانده است. به گزارش سازمان ملل، بیش از ۶ ملیون نفر از ساکنان این شهر در معرض خطر جدی قرار دارند. این مشکل نه تنها به حیث یک چالش زیستمحیطی مطرح است بلکه به یک فاجعه انسانی تبدیل شده است که ابعاد بحرانی آن آینده پایتخت را به چالش میکشد.
نمایی از رنج روزمره ساکنان کابل
در غرب کابل، مردمی که در صفهای طولانی منتظر دریافت آب هستند، چهرهای آشنا را شکل دادهاند. این ساکنان که به شبکه آب لولهکشی دسترسی ندارند، ساعتها در مقابل چاههایی که برای مساجد حفر شدهاند، منتظر میمانند. جالب اینجاست که حتی اطفال نیز به جای رفتن به مکتب، به جستوجوی آب برای خانوادههایشان میپردازند. در این شرایط، آب نه تنها یک نیاز اساسی بلکه امید زنده گی مردم کابل است.
عوامل ایجاد بحران؛ رکود در بارش و سوءمدیریت
بحران آب کابل ناشی از عوامل اقلیمی و مدیریتی است. بر اساس گزارش UNDP، میزان خشکسالی در سال ۲۰۲۵ به ۶۴ فیصد رسیده که نسبت به سال قبل در نقطه نگرانکنندهای قرار دارد. در دهه گذشته، سطح آبهای زیرزمینی تا ۳۰ متر کاهش یافته است و حدود نیمی از چاهها به طور کامل خشک شدهاند.
آب آلوده؛ چالشی صحّی در کابل
کمیابی آب همراه با آلودگی منابع آبی، کابل را با بحران صحّی روبرو کرده است. حدود ۸۰ فیصد از آبهای زیرزمینی کابل آلوده هستند که خطر ابتلا به مریضیهای گوارشی و دیگر مشکلات صحّی را افزایش میدهد. این در حالی است که ۳۳ ملیون نفر در سراسر افغانستان با مشکل دسترسی به آب مواجه هستند.
چالشهای مدیریتی و انجماد منابع مالی
طالبان در مواجهه با این بحران، برنامهای عملیاتی برای حل آن ارایه نکرده است و به دلیل انزوای بینالمللی، دسترسی به منابع مالی را نیز از دست داده است. کمکهای جهانی به ارزش ۳ ملیارد دالر که برای پروژههای آب تخصیص یافته بود، اکنون مسدود است.
ابعاد پنهان بحران آب و پیامدهای آن
بحران آب در کابل به دلایل مختلفی همچون شهرسازی بیرویه و انزوای بینالمللی شکل گرفته است. عدم دسترسی به بودیجههای مناسب برای پروژههای زیربنایی، بر وخامت اوضاع افزوده است. علاوه بر این، تبعیض در توزیع منابع و پیامدهای امنیتی در حال شکلگیری هستند.
ساکنان کابل با احساسی از تبعیض و نابرابری دست به گریباناند و آب در این شهر به کالایی گران بها تبدیل شده است. بیتوجهی به مدیریت بحران میتواند منجر به افزایش نارضایتیهای اجتماعی و مهاجرتهای داخلی شود.
کابل در حال تجربه یک خشکسالی نهادینه است. تا زمانی که حاکمیت به فکر ارایه راهکارهای عملی و تعامل با جامعه جهانی نباشد، روز به روز بر بحران آب افزوده خواهد شد. این مسئله به شتاب بحرانهای اجتماعی و منطقوی دامن خواهد زد.
