استقبال تاجران افغان از ظرفیتهای ترانزیتی ایران در پی انسداد سرحدات پاکستان
تنشهای نظامی میان پاکستان و حکومت طالبان در افغانستان همراه با شعلهور شدن بحرانهای خاورمیانه، ضربه هولناکی به اقتصاد پاکستان وارد کرده و این کشور را با خسارت ۱.۴ ملیارد دالری مواجه ساخته است. در پی انسداد گذرگاههای استراتیژیک سرحدی، تاجران افغان به سرعت بازارهای جایگزین در ایران و آسیای میانه را جانشین پاکستان کردهاند…
شوک همزمان کابل و خاورمیانه به بازارهای پاکستان
نشریه معتبر اقتصادی بزنس ریکاردر در گزارشی تازه افشا کرده است که انسداد گذرگاههای سرحدی با افغانستان و بحرانهای جاری در خاورمیانه، دو شوک ویرانگر را بر پیکر اقتصاد لرزان پاکستان وارد آوردهاند. بر بنیاد گزارش رسمی وزارت تجارت پاکستان زیر نام تأثیر درگیریهای نظامی در خاورمیانه بر تجارت بینالمللی پاکستان، این کشور طی هفت ماه گذشته، متحمل زیانی بالغ بر ۱.۴ ملیارد دالر شده است که از این میان، ۸۵۰ ملیون دالر آن برخاسته از مسدود شدن سرحدات افغانستان و ۶۰۰ ملیون دالر دیگر ناشی از تنشهای منطقوی در خاورمیانه است.
فلج شدن صنعت ترانزیت و چرخش کابل به سوی ایران
بخش حملونقل و ترانزیت پاکستان که پیش از این به گونه میانگین سالانه دوصد ملیون دالر از مسیر ترانزیت موترهای مسافربری و باری افغانستان درآمد کسب میکرد، پس از انسداد سرحدات با توقف کامل فعالیت و عواید روبرو شده است. در واکنش به این وضعیت، افغانستان تلاشهای گستردهای را آغاز کرده تا کارهای ترانزیتی و انتقال موترهای خود را از طریق قلمرو ایران سازماندهی کند. از سوی دیگر، درگیریهای نظامی در خاورمیانه و تنشهای برخاسته از جنگ بر ضد ایران، صدمه شدیدی به صادرات پاکستان به کشورهای حوزه خلیج فارس وارد کرده و ارزش صادرات این کشور را نهتنها کاهش داده، بلکه به رکود اقتصادی جهانی نیز دامن زده است.
سقوط شدید حجم مبادلات و گزینههای جایگزین تاجران افغان
آمارهای رسمی نشان میدهند که حجم کلی تجارت پاکستان طی نه ماه گذشته به ۲۸ ملیارد دالر رسیده که نشاندهنده افت بیپیشنه بیستوسه فیصدی نسبت به زمان مشابه در سال گذشته است. این بحران ریشه در تنشهای شدید نظامی میان پاکستان و طالبان بر سر حضور نیروهای تحریک طالبان پاکستانی در خاک افغانستان دارد که در نهایت به مسدود شدن گذرگاههای کلیدی تورخم، اسپینبولدک و بهرامچه انجامید. با توقف صادرات پاکستان، بازرگانان افغان به سرعت مسیرهای جایگزین مانند بندر چابهار ایران و خطوط آهن چین-آسیای میانه را انتخاب کردند. این تحولات سبب شد تا ارزش کل تجارت میان دو کشور از بیش از ۲.۴ ملیارد دالر در سال ۲۰۲۴ به کمتر از ۱.۷ ملیارد دالر در سال ۲۰۲۵ سقوط کند.
