گزارش سازمان ملل از وضعیت نگرانکننده تغییرات اقلیمی و کاهش منابع آبی در افغانستان
سازمان خوراک و زراعت ملل متحد (فائو) در گزارشی تازه از کاهش شدید ذخایر برف هندوکش، افت آبهای زیرزمینی و تهدید جدی پدیده اقلیمی النینو بر سکتور زراعت افغانستان هشدار داد. همزمان، دهقانان در ولایتهای مختلف از نابودی حاصلات و هجوم آفات نباتی به شدت ابراز نگرانی میکنند…
هشدار سازمان ملل متحد از پیامدهای ناگوار تغییرات اقلیمی بر زراعت کشور
سازمان خوراک و زراعت ملل متحد (فائو) با نشر گزارشی جامع تحت عنوان چشمانداز موسمی اقلیم و زراعت افغانستان در ماه جون، هشدار داده است که کاهش بیپیشنه منابع آبی، افزایش روزافزون درجه حرارت و افت شدید ذخایر برف در ارتفاعات، تولیدات زراعتی و مالداری کشور را در ماههای پیشرو با چالشهای بنیادی مواجه خواهد ساخت. این سازمان بینالمللی تصریح کرده است که با آغاز موسم گرما، دسترسی به آب به بزرگترین دغدغه دهقانان مبدل شده و احتمال شکلگیری پدیده اقلیمی النینو، فشارها بر این سکتور حیاتی را مضاعف خواهد کرد.
فریاد دهقانان از خشکی رودخانهها و نابودی حاصلات
گزارشهای میدانی از ولایتهای مختلف نشان میدهند که کمبود آب و تداوم خشکسالی، معیشت خانوادههای وابسته به زراعت را به شدت تهدید میکند. دهقانان در ولایت نیمروز میگویند با گرم شدن هوا، منابع آبی رو به پایان است و حاصلات پنبه آنان در آستانه نابودی کامل قرار دارد. از سوی دیگر، در ولسوالی قادس ولایت بادغیس نیز زارعان با بحران شدید بیآبی دستوپنجه نرم میکنند؛ آنان میگویند تنها در دو ماه نخست سال از آبهای سطحی رودخانهها استفاده کردهاند و اکنون به دلیل عدم توانایی مالی برای حفر چاههای عمیق، تمام قریههای اطراف با کمبود شدید آب آشامیدنی و زراعتی روبرو هستند.
پیشبینی افزایش بیسابقه دما و ذوب زودهنگام ذخایر برف
بر بنیاد آمارهای فائو، ذخایر برف در رشتهکوه هندوکش و مناطق مرتفع مرکزی، بسیار پایینتر از حد اوسط سالهای گذشته است. این وضعیت در کنار پیشبینی افزایش نیم تا دو درجه ای دمای هوا در مناطق جنوبی و غربی طی ماه جون، میزان تبخیر آب را به شدت بالا برده و نیاز زمینها به آبیاری را افزایش میدهد. همزمان با این بحرانهای اقلیمی، شیوع آفات نباتی از جمله هجوم ملخها و حشره کفشک در ولایتهای هرات و بادغیس، بار سنگین دیگری را بر شانه دهقانان زون غرب گذاشته و خسارات هنگفتی به بار آورده است.
راهکارهای کارشناسان برای مهار بحران کمآبی
متخصصان امور آب و محیطزیست بر این باورند که مدیریت نادرست حوزههای آبریز و تغییرات اقلیمی، چالش کمبود آب را تشدید کرده است. کارشناسان تاکید میکنند که برای نجات زراعت کشور، ساخت چکدمها، احیای پوشش نباتی، حفظ گودالها و آبگیرهای طبیعی جهت تقویت منابع آب زیرزمینی و همچنین افزایش ظرفیت جذب آبهای سطحی از نیازهای مبرم و اساسی پنداشته میشود که باید به گونه جدی روی دست گرفته شوند.
