عادل راجا، افسر پیشین ارتش و کارشناس سیاسی پاکستان، با رد اظهارات وزیر خارجه این کشور درباره افغانستان، بحران امنیتی اسلامآباد را معلول دههها سیاست نادرست نظامی و دکترین عمق استراتیژیک دانست. وی تأکید کرد که دولت پاکستان بهجای فرافکنی و متهم کردن کابل، نیازمند تغییر بنیادین در رویکردهای امنیتی خود است.
نقد سیاستهای دوگانه اسلامآباد و ریشهیابی بحران امنیتی
در پی اظهارات مکرر اسحاق دار، وزیر امور خارجه پاکستان، مبنی بر مسئولیت حکومت کابل در قبال ناامنیهای این کشور، عادل راجا، افسر پیشین ارتش پاکستان، به تندی از این مواضع انتقاد کرد. وی ارتش و تشکیلات نظامی مستقر در راولپندی را به اتخاذ سیاستهای دوگانه متهم ساخت و تصریح کرد که بحرانهای امنیتی کنونی پاکستان، نتیجه مستقیم دههها تصمیمگیری نادرست و سیاستهای نیابتی این کشور است و نمیتوان ریشه آن را صرفاً در خاک افغانستان جستجو کرد.
این کارشناس سیاسی با اشاره به دکترین سنتی عمق استراتیژیک تأکید کرد که اسلامآباد نمیتواند سالها در روند بیثباتسازی کشورهای همسایه نقشآفرینی کند و سپس با فرافکنی، دیگران را مقصر اصلی ناکامیهای امنیتی خود بداند.
مخالفت با اقدامات فراسرحدی و ضرورت بازنگری در دکترین نظامی
عادل راجا ضمن محکوم کردن حملات تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) علیه افراد ملکی و نیروهای امنیتی این کشور، در عین حال حملات فراسرحدی پاکستان به خاک افغانستان و تلفات افراد ملکی افغان را غیرقابلقبول خواند و خواستار توقف فوری آن شد.
وی با طرح این پرسش کلیدی که چه کسی قرار است جنرالهای پاکستانی را در برابر عواقب فاجعهبار تصمیمات گذشتهشان پاسخگو کند، خاطرنشان ساخت که تشکیلات نظامی همچنان از پذیرش واقعیتها و پیامدهای عملکرد خود سر باز میزند. به باور وی، خروج پاکستان از بنبست کنونی امنیتی نیازمند جراحی ساختاری و تغییر بنیادین در دکترین امنیتی است، نه تکرار اتهامات بیاساس علیه همسایگان.
چشمانداز روابط دو کشور در سایه تنشهای امنیتی
روابط میان پاکستان و حکومت طالبان از زمان تحولات آگوست ۲۰۲۱ عیسوی همواره با چالشهای عمیق امنیتی همراه بوده است. در حالی که اسلامآباد همواره کابل را به پناه دادن به اعضای تیتیپی متهم کرده است، مقامات افغانستان این ادعاها را رد کرده و ناامنیهای پاکستان را مسئلهای کاملاً داخلی میدانند.
ناظران سیاسی معتقدند اظهارات منتقدانی چون عادل راجا نشاندهنده شکاف در دیدگاههای درونساختاری پاکستان و اعتراف به ناکارآمدی رویکردهای نظامی در حل مناقشات سرحدی است.
