اعتراف تلخ سرمفتش خاص امریکا: جنگ ۲۰ ساله افغانستان یک شکست کامل بود
جان ساپکو، سرمفتش خاص پیشین امریکا برای بازسازی افغانستان (سیگار)، با انتقاد تند از عملکرد واشینگتن، جنگ بیستساله در این کشور را یک شکست کامل توصیف کرد. وی فاش ساخت که بخش بزرگی از بودیجه ۱۵۰ ملیارد دالری بازسازی، به دلیل فساد گسترده، حیفومیل پول در پروژههای ناکام و انتفاع نهادهای بینالمللی، ضایع شده است…
جان ساپکو، سرمفتش خاص پیشین ایالات متحده برای بازسازی افغانستان، در تازهترین اظهارات خود پرده از ناکامیهای عمیق واشینگتن در دو دهه حضور در این کشور برداشت. ساپکو با صراحت اعلام کرد که جنگ بیستساله امریکا با وجود مصارف سرسامآور مالی و تلفات انسانی سنگین، در نهایت به شکست کامل منجر شده است. به گفته وی، ایالات متحده اگرچه در میدانهای نبرد نظامی توانمندی خود را نشان داد، اما در مأموریت حیاتی ملتسازی و ایجاد یک ساختار پایدار، با شکستی دراماتیک مواجه گردید که نتیجه آن بازگشت دوباره طالبان به قدرت پس از خروج نیروهای خارجی بود.
افشای حیفومیل ۱۵۰ ملیارد دالر در چنبره فساد و نهادهای بینالمللی
بر بنیاد آمارهای ارایهشده توسط ساپکو، حدود ۱۴۸ تا ۱۵۰ ملیارد دالر برای بازسازی افغانستان اختصاص یافته بود که بخش عمده آن در سکتورهای امنیتی و اداری حکومت پیشین هزینه شد. با این حال، وی به نکته تکاندهندهای اشاره کرد؛ نزدیک به ۶۰ فیصد این کمکها از مجرای نهادهای بینالمللی همچون سازمان ملل متحد، بانک جهانی، بانک توسعه آسیایی و پروگرام جهانی غذا به مصرف رسیده است. ساپکو مدعی شد که این سازمانها نه تنها در مدیریت کمکها موفق نبودهاند، بلکه خود نیز از روند بازسازی به حیث یک منبع سودآوری بهرهبرداری کردهاند، در حالی که وضعیت زیربنایی افغانستان تغییر بنیادی نکرد.
پروژههای ناکام و ضعف نظارت؛ میراث فساد در حکومت پیشین
سرمفتش خاص پیشین امریکا با انتقاد شدید از نبود سیستمهای نظارتی دقیق، تأکید کرد که بخش بزرگی از بودیجههای تخصیصی در گرداب فساد اداری و پروژههای غیرکارشناسی ناپدید شده است. وی تصریح کرد که بسیاری از پروژههای انکشافی تنها بر روی کاغذ موفق بودند و در عمل هیچ سودی برای مردم افغانستان نداشتند. به باور ساپکو، حیفومیل پولها در سکتورهای امنیتی و حکومتی، ساختار دولت پیشین را چنان سست کرده بود که بلافاصله پس از قطع حمایتهای مستقیم واشینگتن، تمام دستاوردهای ادعایی در هم شکست.
پایان یک دوره؛ درسهایی از شکست ملتسازی در افغانستان
اظهارات ساپکو بار دیگر بحثهای جدی را در محافل سیاسی و بینالمللی درباره اثربخشی کمکهای خارجی باز کرده است. او تأکید کرد که تجربه افغانستان نشان داد که تزریق ملیاردها دالر بدون در نظر گرفتن واقعیتهای اجتماعی و نبود نظارت قاطع، تنها به تقویت شبکههای فساد میانجامد. این اعترافات در حالی صورت میگیرد که افغانستان اکنون با چالشهای بزرگ اقتصادی روبروست و میراث بیست سال هزینهکرد امریکا، چیزی جز یک ساختار فروپاشیده و پروژههای نیمهتمام برای این کشور به جای نمانده است.
