خروج از اوپک؛ شمشیر دو لبه امارات علیه همگرایی عربی
تصمیم ناگهانی امارات متحده عربی برای خروج از سازمان اوپک، فراتر از یک حرکت اقتصادی، به حیث یک چرخش سیاسی بنیادین به سوی محور واشینگتن-تلآویو و ضربهای کاری به جایگاه منطقوی عربستان سعودی ارزیابی میشود. کارشناسان معتقدند ابوظبی با هماهنگی کامل با دولت ترمپ و رژیم اسراییل، در پی تضعیف اتحاد کشورهای عربی و تخریت مودل اقتصادی ریاض است که این امر منطقه را به سوی بیثباتی بیشتر سوق میدهد…
اعلام خروج امارات متحده عربی از سازمان کشورهای صادرکننده نفت(اوپک) پس از شش دهه حضور، شوک بزرگی به بازارهای جهانی انرژی و معادلات سیاسی منطقه وارد کرده است. هرچند مقامات ابوظبی تلاش میکنند این اقدام را ناشی از تمایل به افزایش تولید و بهرهبرداری از ظرفیتهای نفتی خود جلوه دهند، اما تحلیلگران سیاسی بر این باورند که این تصمیم، قطعهای از پازل بزرگتر همسویی با سیاستهای دونالد ترمپ و رژیم اسراییل است. این اقدام دقیقاً زمانی صورت گرفت که عربستان سعودی برای حفظ تعادل بودیجه خود به ثبات قیمت نفت نیاز مبرم دارد و حرکت امارات میتواند منجر به اشباع بازار و سقوط قیمتها شود که مستقیماً اقتصاد ریاض را هدف قرار میدهد.
امارات؛ بازوی اجرایی استراتیژیهای اسراییل در خلیج فارس
سایت تحلیلی میدل ایست آی در گزارش اخیر خود تأکید میکند که از زمان امضای قراردادهای عادیسازی، امارات متحده عربی به گونهای نگرانکننده به تلآویو نزدیک شده است؛ تا جایی که بسیاری از کارشناسان، این کشور را اسب تروآی اسراییل در قلب جهان اسلام مینامند. در حالی که عربستان سعودی و سایر کشورهای منطقه در نشست جده به دنبال ایجاد موضعی متحد در برابر تنشهای جاری بودند، امارات با کاهش سطح نماینده گی خود و همزمان اعلام خروج از اوپک، آشکارا در جهت تضعیف این همگرایی گام برداشت. گزارشها حاکی از آن است که تشویق واشینگتن و تلآویو به ادامه جنگ علیه ایران توسط ابوظبی، شکاف میان این کشور و عربستان را به مرحله بازگشتناپذیر رسانده است.
رقابتهای خونین و نیابتی در یمن و افریقا
اختلافات میان ریاض و ابوظبی تنها به حوزه نفت محدود نمیماند؛ در سالهای اخیر، این دو متحد پیشین در جبهههای متعددی از جمله یمن، سودان و سومالی رو در روی یکدیگر قرار گرفتهاند. حمایت امارات از شبهنظامیان جداییطلب در جنوب یمن و نیروهای پشتیبانی سریع در سودان، مستقیماً با سیاستهای عربستان در حمایت از دولتهای مرکزی در تضاد است. در اواخر سال ۲۰۲۵ و اوایل ۲۰۲۶، این اختلافات به درگیریهای غیرمستقیم نظامی تبدیل شد که نشاندهنده فروپاشی کامل محور سعودی-اماراتی و شکلگیری یک نظم جدید سیاسی مبتنی بر رقابتهای حذفی در منطقه است.
پیامدهای راهبردی؛ انزوای دپلوماتیک یا شکلگیری محور جدید؟
خروج امارات از اوپک ممکن است تنها آغاز یک روند گسست بزرگتر باشد؛ گمانهزنیهایی وجود دارد که ابوظبی ممکن است از اتحادیه عرب و شورای همکاری خلیج فارس نیز خارج شود تا به طور کامل در مدار سیاسی اسراییل و امریکا قرار گیرد. این وضعیت، کشورهای وابسته به کمکهای مالی خلیج فارس مانند مصر و اردن را در موقعیت دشوار انتخاب طرف قرار داده است. در حالی که عربستان به دلیل جنایات جاری در غزه، هرگونه عادیسازی با اسراییل را غیرممکن میبیند، حرکت شتابان امارات به سوی تلآویو، نه تنها صلح منطقوی را تهدید میکند، بلکه چالشهای جدی برای حقوق بشر در فلسطین و سایر کشورهای اسلامی ایجاد خواهد کرد.
