آماده گی کابل و دوشنبه برای ایجاد کمربند اقتصادی در امتداد سرحد مشترک
دیدار استراتیژیک میان امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان و سعدی شریفی، سفیر تاجکستان در کابل، از احتمال وقوع یک چرخش بزرگ در روابط سرد و پرفراز و نشیب دو همسایه حکایت دارد…
امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، در دیداری استراتیژیک با سعدی شریفی، سفیر تاجکستان در کابل، بر تعهد حکومت خود برای برقراری روابط گسترده و نیک با دوشنبه تأکید کرد. در مقابل، سفیر تاجکستان از برنامههای اقتصادی جدید کشورش در امتداد سرحدات مشترک خبر داد؛ گامی که میتواند آغازگر فصلی جدید در روابط سرد و پرتنش دو کشور باشد.
تحلیل دپلوماتیک؛ گذار از تنشهای سرحدی به همکاریهای اقتصادی
دیدار اخیر میان امیرخان متقی و سعدی شریفی در کابل را میتوان تلاشی جدی برای ترمیم روابطی دانست که طی سه سال گذشته، سختترین پیوند طالبان با همسایگان شمالیشان بوده است. برخلاف روابط عملگرایانه و تجاری کابل با اوزبیکستان و ترکمنستان، رابطه با تاجکستان همواره با سوءظنهای امنیتی، استقرار نیروهای نظامی در سرحد و درگیریهای گاهوبیگاه گره خورده بود. تأکید متقی بر روابط گسترده ، نشاندهنده نیاز کابل به ثبات در سرحدات شمالی برای پیشبرد اهداف ترانزیتی است.
استراتیژی جدید دوشنبه؛ اقتصاد به مثابه ابزار امنیتی
اظهارات سفیر تاجکستان مبنی بر اجرای پروژههای اقتصادی در امتداد سرحد مشترک، نشاندهنده یک چرخش ظریف در سیاست خارجی امامعلی رحمان است. به نظر میرسد تاجکستان به این نتیجه رسیده که برای مهار ناامنی و قاچاق در سرحدات طولانی خود با افغانستان، ایجاد کمربند اقتصادی و درگیر کردن جوامع محلی در پروژههای مشترک، کارآمدتر از تقابل نظامی صرف است. این پروژهها میتواند شامل بازارهای سرحدی، زیرساختهای انرژی و پلهای مواصلاتی باشد که نفع دوجانبه ایجاد میکند.
سایه سنگین حوادث سرحدی بر میز مذاکره
این گفتگوهای دوستانه تنها دو هفته پس از حادثه کشته شدن سه نفر در سرحد تاجکستان صورت میگیرد که دوشنبه آنها را قاچاقچی نامیده بود. تکرار چنین حوادثی، همواره پاشنه آشیل روابط دو کشور بوده است. موفقیت متقی در جلب اعتماد دوشنبه، مستقیماً به توانایی وزارت داخله و دفاع طالبان در کنترول عناصر خودسر و گروههای مسلح در ولایات بدخشان و تخار بستگی دارد.
اگر کابل بتواند روابط خود با تاجکستان را به سطح روابط با اوزبیکستان برساند، عملاً انزوای سیاسی خود در آسیای مرکزی را شکسته است. تاجکستان تنها همسایه شمالی بود که به شدت از جبهه مقاومت ملی حمایت میکرد و تریبونهای خود را در اختیار مخالفان طالبان قرار میداد. کاهش تنش با دوشنبه، به معنای تنگتر شدن عرصه بر مخالفان سیاسی طالبان در منطقه خواهد بود.
