مسعود پزشکیان، رییسجمهور ایران، با صدور دستوری صریح به دستگاههای دپلوماتیک و اجراییه، خواهان پیگیری جدی و فوری حقآبه ایران از رودخانههای مشترک با افغانستان شد…
مسعود پزشکیان، رییسجمهور ایران، با صدور دستوری صریح به مقامات دولت خود، خواهان پیگیری جدی و فوری حقآبه این کشور از رودخانههای مشترک با افغانستان شد. در همین حال، وزیر نیروی ایران با انتقاد از تأثیرات بند سلما بر کاهش جریان آب هریرود، از آماده گی تهران برای اعزام هیئتهای تخنیکی جهت نظارت بر روند رهاسازی آب خبر داد.
در پی تشدید خشکسالی و کاهش ذخایر آبی در مناطق شرقی ایران، مسعود پزشکیان، رییسجمهور این کشور، رسماً به نهادهای ذیربط دستور داد تا موضوع دریافت حقآبه از افغانستان را در اولویت نخست سیاست خارجی قرار دهند. این اقدام که بازتاب گستردهای در رسانههای دولتی ایران داشته، نشاندهنده نگرانی عمیق تهران از وضعیت بحرانی سدها و تأمین آب شرب باشنده گان است.
انتقاد از تاثیر سد سلما بر جریان هریرود
عباس علیآبادی، وزیر نیروی ایران، با اشاره به چالشهای موجود در حوضه آبریز مشترک، اعلام کرد که احداث بند سلما در افغانستان باعث اختلال جدی در ورود آب به سدهای مشترک میان ایران و ترکمنستان شده است. وی تأکید کرد که ایران و ترکمنستان حقوق قانونی غیرقابل انکاری در دریای هریرود دارند و کاهش عمدی یا غیرعمدی جریان آب، امنیت آبی منطقه را به خطر انداخته است.
اعزام هیئتهای تخنیکی و نظارت میدانی
وزیر نیروی ایران از تلاشهای دپلوماتیک مداوم با مقامات طالبان خبر داد و تصریح کرد که تهران چندین بار از مسئولان مخابراتی و آبی افغانستان برای بازدید از زیرساختهای ایران دعوت کرده است. علیآبادی افزود: در صورت لزوم، ایران آماده گی کامل دارد تا هیئتی از کارشناسان مسلکی را برای نظارت دقیق بر وضعیت سدها و میزان ذخایر آبی به داخل خاک افغانستان اعزام کند تا ابهامات موجود در مورد کمبود آب برطرف گردد.
تاکید بر معاهدات تاریخی و مدیریت مشترک
مقامات ایرانی بر این باورند که طبق معاهده سال ۱۳۵۱ هجری خورشیدی، افغانستان مکلف به رهاسازی سالانه ۸۵۰ ملیون مترمکعب آب از رودخانه هیرمند است. با این حال، تهران مدعی است که در سالهای اخیر این توافق به درستی اجرا نشده است. دولت پزشکیان اکنون به دنبال آن است تا از طریق زبان نرم و پیشنهاد همکاری در مدیریت دریاهای مشترک، طالبان را به رعایت حقآبههای قانونی متقاعد کند. این تحرکات در حالی صورت میگیرد که کارشناسان اقلیمی هشدار میدهند کاهش بارندگی در سال ۲۰۲۶ میتواند تنشهای آبی میان دو کشور را به مرحلهای بیسابقه برساند.