سازمان شفافیت بینالمللی در گزارشی اعلام کرد که امتیاز افغانستان در شاخص ادراک فساد با کاهش دوباره به ۱۶ رسیده و جایگاه این کشور به رتبه ۱۶۹ سقوط کرده است…
سازمان شفافیت بینالمللی در گزارش سال ۲۰۲۵ خود، رتبه افغانستان را با یک امتیاز کاهش نسبت به سال قبل، ۱۶ از ۱۰۰ اعلام کرد. افغانستان اکنون در میان ۱۸۲ کشور در جایگاه ۱۶۹ قرار گرفته است که نشاندهنده بدتر شدن وضعیت ادراک فساد در بخش عمومی است. این گزارش هشدار میدهد که نه تنها کشورهای تحت حاکمیتهای استبدادی، بلکه دیموکراسیهای کلان نیز با کاهش نگرانکننده شفافیت روبرو هستند.
سقوط رتبه افغانستان؛ واکاوی آمار سازمان شفافیت در سال ۲۰۲۶
گزارش شاخص ادراک فساد (CPI) که در ۱۰ فبروری ۲۰۲۶ نشر شد، نشاندهنده یک عقبگرد نگرانکننده برای افغانستان است. افغانستان که در سال ۲۰۲۴ عیسوی ۱۷ امتیاز داشت، در سال ۲۰۲۵ با از دست دادن یک امتیاز، به نمره ۱۶ سقوط کرد. این کاهش امتیاز باعث شد تا جایگاه افغانستان از ۱۶۵ به ۱۶۹ در میان ۱۸۲ کشور جهان تنزل یابد. کارشناسان معتقدند عدم اعلام رسمی بودیجه ملی توسط حکومت طالبان، نبود نهادهای نظارتی مستقل و محدود شدن فضای مدنی، از عوامل اصلی این سقوط رتبه هستند.
بحران جهانی؛ دیموکراسیها هم مصون نیستند
نکته برجسته گزارش ۲۰۲۵، کاهش امتیاز دیموکراسیهای توسعهیافته است. کشورهایی مانند امریکا (۶۴)، بریتانیا (۷۰) و کانادا (۷۵) شاهد بدتر شدن برداشت عمومی از فساد بودهاند. سازمان شفافیت بینالمللی تأکید میکند که تمرکز قدرت در دست رهبران به بهانههای جیوپولیتیک و امنیتی، باعث شده تا سیستمهای نظارت و توازن قوا ضعیف شوند. میانگین جهانی این شاخص اکنون به ۴۲ رسیده است که کمترین میزان در ده سال اخیر به شمار میرود.
پیوند استبداد و فساد
این گزارش صراحتاً بیان میکند که رژیمهای غیردموکراتیک و خودکامه، بدترین عملکرد را در مبارزه با فساد دارند. کشورهایی مانند ونزوئلا (۱۰) و آذربایجان (۳۰) به حیث نمونههایی ذکر شدهاند که در آنها فساد به بخشی از ساختار قدرت تبدیل شده است. در افغانستان نیز، فقدان قوه قضائیه مستقل و حذف روزنامهنگاری تحقیقی، راه را برای سوءاستفاده از منابع عمومی هموار کرده است؛ موضوعی که میتواند بر روند کمکهای بشردوستانه و به رسمیت شناخته شدن بینالمللی کابل تأثیر منفی بگذارد.