اخراج نیروهای امریکایی از افغانستان در ۳۱ آگوست ۲۰۲۱، نه تنها به دو دهه حضور نظامی پایان داد، بلکه باعث فروپاشی اقتصادی و اجتماعی در این کشور شد. میلیونها افغان به زیر خط فقر رفتند و اعتبار امریکا نیز به شدت آسیب دید.
خروج نیروهای امریکایی از افغانستان؛ آغاز یک بحران انسانی
امروز، ۳۱ آگوست، سالروز خروج بینظم و پر هرجومرج نیروهای امریکایی از افغانستان است. این رویداد به بیست سال حضور نظامی و ادعای ملتسازی واشنگتن پایان داد. صحنههای میدان هوایی کابل در آگوست ۲۰۲۱ نشاندهنده یک شکست عمیق استراتیژیک و زلزلهای در داخل افغانستان و امریکا بود.
با رفتن ناگهانی متحد کلیدی، اقتصاد افغانستان که بیش از ۷۰ درصد بودجهاش وابسته به دلارهای خارجی بود، به شدت آسیب دید. مسدود شدن نزدیک به ۹ میلیارد دلار از داراییهای بانک مرکزی، شریانهای مالی کشور را قطع کرد و میلیونها خانواده به زیر خط فقر مطلق سقوط کردند.
آغاز ناامنی پس از خروج بینظم امریکا از افغانستان
به دنبال این خروج، تمام دستاوردهای دو دهه در حوزه آزادی بیان، حقوق زنان و نهادهای مدنی به یکباره نابود شد. موج بیسابقهای از فرار مغزها و خروج نیروهای متخصص کشور را در تنگنا قرار داد و بر وضعیت اقتصادی مردم تأثیر گذاشت.
در سوی دیگر، این فروپاشی ضربهای مهلک به اعتبار امریکا به عنوان قدرتی جهانی وارد کرد. تصاویر آشفتگی میدان هوایی کابل، یادآور اخراج تحقیرآمیز امریکا از ویتنام در سال ۱۹۷۵ بود و احساس سرخوردگی عمیق در جامعه امریکایی را به همراه داشت.
درسهای افغانستان برای امریکا
از نظر استراتیژیک، واشنگتن با نادیده گرفتن واقعیتهای افغانستان و تلاش برای دیکته کردن مدلهای سیاسی غربی، به فساد نظام دامن زد. توافقنامه دوحه در فبروری ۲۰۲۰، اردوی افغانستان را از نظر روانی فروپاشاند و آینده مردم را به خطر انداخت.
امروز و در سالروز ۳۱ آگوست، حقیقت اشغالگری بیستساله روشنتر از همیشه است. هیچکدام از سلاحها و میلیاردها دلار نمیتوانند جای مشروعیت بومی و فهم درست از بافت جامعه را بگیرند. این تجربه تلخ، با بار سنگین افول اعتبار استراتیژیک واشنگتن به پایان رسید و هزینه اصلی آن بر دوش مردم افغانستان بود.