ریچارد بنیت، گزارشگر ویژهٔ حقوق بشر سازمان ملل، در گزارشی جدید هشدار داده که گسترش مدارس دینی تحت حاکمیت طالبان ممکن است ساختار اجتماعی افغانستان را تغییر دهد و بحران آموزشی را عمیقتر سازد.
گزارش سازمان ملل: گسترش مدارس دینی افغانستان ممکن است ساختار اجتماعی را تغییر دهد
ریچارد بنیت، گزارشگر ویژهٔ حقوق بشر سازمان ملل متحد برای افغانستان، در گزارشی جدید هشدار داده است که گسترش مدارس دینی ممکن است باعث تغییرات دائمی در ساختار اجتماعی افغانستان شود و بحران آموزشی جاری را تشدید کند. بنیت روز یکشنبه ۱۵ سنبله در پیامی در صفحهٔ ایکس اعلام کرد که این گزارش روز دوشنبه به شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد ارائه خواهد شد.
وزارت معارف طالبان اعلام کرده است که تا سپتمبر ۲۰۲۵، شمار مدارس دینی به بیش از ۲۳ هزار مکتب افزایش خواهد یافت. بنیت تأکید کرده که این افزایش در شرایطی صورت میگیرد که دختران از مکاتب متوسطه و پوهنتونها منع شدهاند، و این خود پیامدهای منفی درازمدتی بر وضعیت اجتماعی و اقتصادی افغانستان خواهد داشت.
نظام آموزشی افغانستان در بحران
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، هفته گذشته اعلام کرد که ۱۰ میلیون و ۳۶۳ هزار شاگرد و طلبه در مدارس دینی، مکاتب و پوهنتونها در حال آموزش هستند. با این حال، بنیت به نگرانیهایی در مورد محتوای آموزشی این مدارس و محدودیتهایی که بر شاگردان اعمال میشود اشاره کرده است. وی اضافه کرده که نصاب مدارس دینی در افغانستان به دلیل قدیمی بودن نیاز به بازنگری دارد تا به نیازهای کنونی جامعه پاسخ دهد.
تبعات اجتماعی گسترش مدارس دینی
برخی از متخصصان در بخش آموزش نیز تأکید کردهاند که آموزشهای دینی نمیتواند جایگزین آموزشهای عمومی شود و باید علوم عصری به همراه علوم دینی تدریس شود. مستوره سیلاب، کارمند یک نهاد آموزشی خصوصی، بیان کرد که علوم عصری و دینی باید بهطور همزمان آموزش داده شوند تا نتیجهٔ مؤثری به بار آورند.
بنیت در گزارش خود به تغییرات رفتاری و دیدگاهی در شاگردان مدارس دینی اشاره کرده و گفته است که برخی دختران مورد محدودیتهای بیشتری در پوشش و رفتار قرار گرفتهاند. افزایش شمار مدارس دینی در حالی صورت میگیرد که افغانستان با بحران عمیق آموزشی، بهویژه برای دختران، مواجه است و عدم دسترسی آنها به آموزشهای متوسطه و عالی میلیونها زن و دختر افغان را از تحصیل محروم کرده است.