شمارش معکوس برای اخراج افغانها؛ اتحادیه اروپا چگونه برای بازگرداندن مهاجران زمینهسازی میکند؟
اتحادیه اروپا در پی افزایش فشار افکار عمومی و رشد جریانهای راستگرا، پلان اخراج پناهجویان افغان که درخواستشان رد شده را روی دست گرفته است. گزارشها حاکی از انجام دو مأموریت تخنیکی در کابل برای هماهنگی با طالبان است؛ اقدامی که با انتقاد شدید سازمان ملل متحد روبرو شده و آن را سیاستی احساسی و فاقد خرد واقعی توصیف کرده است…
اتحادیه اروپا در چرخشی آشکار نسبت به سیاستهای پیشین خود، تماسهای تخنیکی با مقامات حکومت طالبان را آغاز کرده است تا امکان بازگرداندن هزاران پناهجوی افغان را که حق اقامت در کشورهای عضو را به دست نیاوردهاند، بررسی کند. مارکوس لامرت، سخنگوی کمیسیون اروپا، تایید کرده است که دو ماموریت تخنیکی در کابل انجام شده که آخرین مورد آن در ماه گذشته عیسوی (جنوری ۲۰۲۶) صورت گرفته است. هدف از این سفرها، بررسی ساختارهای روند پذیرش مجدد و سازماندهی عملیات بازگشت در سطح تخنیکی بوده است.
انتقاد تند سازمان ملل از رویکرد جدید بروکسل
کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهنده گان (UNHCR) با ابراز نگرانی عمیق از این تصمیم، آن را یک پالیسی واکنشی دانسته است. عرفات جمال، نماینده این سازمان در افغانستان، تأکید کرد که بازگرداندن افراد به مُـلکی که همچنان با بحران انسانی، خشکسالی و محدودیتهای گسترده اجتماعی روبروست، تصمیمی به دور از خرد است. وی هشدار داد که اگر اروپا قصد دارد این روند را اجرایی کند، باید به موازات آن کمکهای بشردوستانه خود به داخل افغانستان را به صورت چشمگیری افزایش دهد تا تعادل زنده گی در این کشور کاملاً فرو نپاشد.
افغانستان؛ صدرنشین درخواستهای پناهنده گی در اروپا
آمارها نشان میدهد که در سال ۲۰۲۵، باشنده گان افغانستان با پیشی گرفتن از ونزوئلاییها و سوریها، بزرگترین گروه متقاضی پناهنده گی در کشورهای عضو اتحادیه اروپا را تشکیل دادهاند. تنها در یک بازه زمانی دو ساله، نزدیک به ۲۰۰ هزار درخواست پناهنده گی جدید از سوی اتباع افغان ثبت شده است. با این حال، گزارشهای حقوق بشری حاکی از آن است که کمتر از نیمی از این درخواستها با موفقیت روبرو میشوند و اکنون اکثر ۲۷ کشور عضو اتحادیه، تحت تأثیر فشار احزاب راستگرا، خواستار تسریع در روند اخراجها هستند.
یکی از اصلیترین موانع در راه اخراج مهاجران، نبود اسناد مسافرتی و هویتی معتبر است. در همین پیوند، سویدن پیشنهاد داده است که اتحادیه اروپا یک سیستم مشترک برای صدور اسناد هویتی ایجاد کند تا حتی پناهجویان فاقد مدارک نیز از طریق پروازهای چارتر جمعی به کابل بازگردانده شوند.
