مرکز خبرنگاران افغانستان: سال ۲۰۲۵ یکی از سیاهترین سالها برای آزادی بیان بود
مرکز خبرنگاران افغانستان در گزارش سالانه خود اعلام کرد که در سال ۲۰۲۵ عیسوی، خشونت علیه خبرنگاران ۱۳ فیصد افزایش یافته و دستکم ۲۰ ایستگاه تلویزیونی به دلیل محدودیتهای جدید تعطیل شدهاند…
مرکز خبرنگاران افغانستان در گزارش سالانه ۲۰۲۵، از افزایش ۱۳ فیصدی خشونتها علیه اهالی رسانه خبر داد. بر اساس این گزارش، تداوم بازداشتهای خودسرانه، شکنجههای روانی و ممنوعیت نشر تصاویر زندهجان، منجر به تعطیلی دهها رسانه و ایجاد فضای بیسابقه ترس و تبعیض جنسیتی در کشور شده است.
گزارش سیاه سال ۲۰۲۵؛ تشدید سرکوب و زوال آزادی رسانهها در افغانستان
در حالی که سال ۲۰۲۵ عیسوی به روزهای پایانی خود نزدیک میشود، مرکز خبرنگاران افغانستان با انتشار گزارشی تحت عنوان وضعیت آزادی رسانهها ، این سال را یکی از محدودکنندهترین دورهها برای فعالیتهای خبرنگاری در تاریخ کشور توصیف کرد. طبق یافتههای این مرکز، در سال جاری عیسوی دستکم ۲۰۵ مورد خشونت، تهدید و نقض آزادی رسانهها به ثبت رسیده است که نشاندهنده رشد ۱۳ فیصدی حوادث ناگوار نسبت به سال گذشته است. این آمار شامل دو کشته، سه زخمی و ۱۶۶ مورد تهدید مستقیم است که ۳۴ مورد آن به بازداشتهای کوتاهمدت و طولانیمدت خبرنگاران منجر شده است.
شکنجههای روانی و برخوردهای تحقیرآمیز در بازداشتگاهها
برخی از خبرنگارانی که تجربه حضور در بند طالبان را داشتهاند، در گفتگوهای خود از برخوردهای غیرانسانی و تحقیرآمیز پرده برداشتهاند. این قربانیان میگویند هنگام بازداشت با آنها همچون جنایتکاران خطرناک برخورد شده، سرشان با خریطههای سیاه پوشانده شده و دستوبالشان در ولچک و زولانه قرار گرفته است. پیامد این بازداشتها تنها محدود به دوران زندان نبوده و بسیاری از خبرنگاران پس از رهایی، با اختلالات جدی روحی، روانی و صحی دستوپنجه نرم میکنند که عملاً توان ادامه فعالیت حرفهای را از آنان سلب کرده است.
قانون تصویربرداری و سقوط رسانههای تصویری
یکی از جدیترین ضروبات بر بدنه رسانهای کشور در سال ۲۰۲۵، گسترش ممنوعیت نشر تصاویر زندهجان بوده است. بر اساس گزارش مرکز خبرنگاران، با آغاز اجرای قانون امر به معروف و نهی از منکر، این محدودیت اکنون به ۲۳ ولایت کشور سرایت کرده است. پیامد مستقیم این سیاست، تعطیلی دستکم ۲۰ ایستگاه تلویزیونی در سال جاری بوده است. علاوه بر این، چهار رسانه تصویری و صوتی دیگر نیز به دلایل سیاسی و فشارهای امنیتی فعالیت خود را متوقف کردهاند که این موضوع ضربهای جبرانناپذیر به حق دسترسی باشنده گان به اطلاعات محسوب میشود.
آپارتاید جنسیتی و حذف سیستماتیک زنان از رسانهها
وضعیت برای خبرنگاران زن در سال ۲۰۲۵ به مراتب دشوارتر گزارش شده است. مرکز خبرنگاران افغانستان تأکید میکند که سیاستهای تبعیضآمیز از جمله جلوگیری از حضور زنان در نشستهای خبری ارشد و سانسور صدای آنان در برنامههای زنده، به اوج خود رسیده است. خبرنگاران زن نه تنها با فشارهای حکومتی، بلکه با محدودیتهای سنگین اجتماعی و خانوادگی نیز روبرو هستند. این گزارش هشدار میدهد که رسانههای باقیمانده خاص زنان به دلیل اعمال فشارهای جنسیتی در لبه پرتگاه تعطیلی کامل قرار دارند؛ وضعیتی که به گفته این نهاد، در تاریخ رسانهای افغانستان بیسابقه است.
