معامله واشینگتن و کابل بر سر زندانیان؛ خلیلزاد: رهایی اتباع امریکا اصلیترین مانع دپلوماسی با طالبان است
زلمی خلیلزاد، معمار توافقنامه دوحه، در مصاحبهای تازه اعلام کرد که رهایی دستکم دو شهروند امریکایی، اصلیترین مانع پیشرفت در روابط دپلوماتیک میان ایالات متحده و طالبان است. وی ضمن ابراز رضایت واشینگتن از مبارزه طالبان با داعش، مدعی شد که فشارهای امنیتی باعث انتقال بخشی از هستههای داعش به خاک پاکستان شده است…
زلمی خلیلزاد، نماینده خاص پیشین امریکا، در گفتگو با شبکه هندی اندیتیوی، ابعاد تازهای از بنبست کنونی میان واشینگتن و کابل را فاش کرد. به گفته او، علیرغم همکاریهای امنیتی غیررسمی، موضوع زندانیان امریکایی همچنان به حیث یک مانع سخت عمل میکند. واشینگتن بر رهایی فوری افرادی چون محمودشاه حبیبی و دنیس والتر کویل تأکید دارد؛ افرادی که به گفته منابع حقوق بشری، ماههاست بدون محاکمه در بازداشت استخبارات طالبان بهسر میبرند. طالبان پیش از این رهایی زندانیان را منوط به آزادی آخرین زندانیان افغان از گوانتانامو و عادیسازی روابط بانکی کرده بودند.
رضایت واشینگتن از سرکوب داعش و خروج تروریستها به پاکستان
یکی از نکات جنجالی اظهارات خلیلزاد، تایید رضایت امریکا از عملکرد طالبان در سرکوب شاخه خراسان داعش بود. خلیلزاد مدعی شد که عملیاتهای تهاجمی طالبان در شرق و شمال افغانستان به قدری موثر بوده که شماری از اعضای کلیدی داعش ناچار به ترک قلمرو افغانستان شده و اکنون در مناطق سرحدی پاکستان مستقر شدهاند. این ادعا در حالی مطرح میشود که پیش از این، مقامات اسلامآباد همواره کابل را به پناه دادن به مخالفان مسلح پاکستان متهم میکردند و حالا این روایت، جهت اتهامات را تغییر میدهد.
خلیلزاد در کنار مسایل امنیتی، بر دو چالش زیربنایی دیگر نیز انگشت گذاشت: حقوق بشر (خاصتاً حقوق زنان) و ایجاد حکومت فراگیر. وی تأکید کرد که حتی در صورت حل بحران زندانیان، تا زمانی که گروههای سیاسی خارج از بدنه طالبان در قدرت سهیم نشوند و محدودیتهای اجتماعی لغو نگردد، شناسایی رسمی حکومت طالبان از سوی ایالات متحده و جامعه جهانی دور از انتظار خواهد بود.
تلاشهای میانجیگرانه در سایه اداره جدید امریکا
این اظهارات در حالی صورت میگیرد که با بازگشت دونالد ترمپ به ارگ سفید، سیاست امریکا در قبال افغانستان وارد فاز جدیدی شده است. خلیلزاد که اخیراً سفرهایی به کابل داشته (هرچند آنها را شخصی توصیف کرده)، به نظر میرسد همچنان به حیث یک کانال غیررسمی برای حل دوسیه زندانیان عمل میکند. در سال ۲۰۲۵ با میانجیگری قطر، سه تبعه امریکایی آزاد شدند، اما رهایی دو نفر باقیمانده اکنون به پیچیدهترین گره دپلوماتیک سال ۲۰۲۶ تبدیل شده است.
