بنبست عدالت و سیاست؛ فراخوان برای رسیدهگی شفاف به جنایات جنگی نیروهای خاص آسترالیا
یک عضو پیشین نیروهای دفاعی آسترالیا با تاکید بر حاکمیت قانون، خواستار رسیدهگی جدی قضایی به دوسیه بن رابرت اسمیت، افسر متهم به جنایات جنگی در افغانستان شد. در حالی که برخی چهرههای سیاسی از این متهم پشتیبانی میکنند، بازداشت او در سیدنی و نزدیک شدن به زمان برگزاری محکمه در ماه جون، بحثهای گستردهای را درباره لزوم پاسخگویی نظامیان و حمایت از افشاگران جرایم جنگی برانگیخته است…
یک نظامی پیشین آسترالیایی که سابقه ماموریت در افغانستان را دارد، با شکستن سکوت خود، خواستار بررسی دقیق و بدون ملاحظات سیاسی دوسیه بن رابرت اسمیت، افسر پیشین نیروهای خاص این کشور شده است. این منبع که نخواست هویتش فاش شود، تاکید کرد که توجیهاتی نظیر اطاعت از دستورات در پیشگاه قانون و عدالت برای ارتکاب جنایات احتمالی پذیرفتنی نیست و تمامی نظامیان باید در برابر اعمال خود پاسخگو باشند.
وی با اشاره به بازداشت اسمیت در ۱۷ اپریل سال جاری در سیدنی، خاطرنشان ساخت که اتهامات مطرح شده علیه وی ناگهانی نبوده، بلکه حاصل سالها تحقیقات گسترده پولیسی و نظامی درباره رفتارهای نیروهای خاص در جریان جنگ طولانی افغانستان است.
نقد نگاه سیاسی به دوسیههای نظامی
این عضو پیشین نیروهای دفاعی آسترالیا با انتقاد از برخی سیاستمداران که از متهمان جنایات جنگی به حیث قربانیان سیاسی یاد میکنند، اظهار داشت که حمایت از این افراد تحت لوای میهنپرستی، تنها تلاشی برای نمایشهای تبلیغاتی است. به گفته وی، اگر این چهرههای سیاسی واقعاً به دنبال حقیقت بودند، باید اجازه میدادند روند قانونی بدون فشارهای بیرونی طی شود، چرا که دیموکراسی بر پایه حاکمیت قانون استوار است و جایگاه نظامی نباید مصونیتی در برابر عدالت ایجاد کند.
او همچنین خواستار حمایت جامعه و دولت از عساکر شجاعی شد که به حیث افشاگر، پرده از رفتارهای غیرقانونی در میدان جنگ برداشتهاند؛ افرادی که به باور وی، به اندازه متهمان نیازمند پشتیبانی و حفاظت حقوقی هستند.
ابعاد بینالمللی و ضرورت دخالت نهادهای حقوقی
همزمان با پیچیدهتر شدن این دوسیه، کارشناسان حقوقی بر ضرورت پیگیری این موضوع در سطح بینالمللی تاکید دارند. روحالله سخیزاده، حقوقدان، در این زمینه معتقد است که سکوت در برابر چنین دوسیههایی با ادعای عدالت اجتماعی در تضاد است. وی پیشنهاد داد که محکمه کیفری بینالمللی (لاهه) و کشورهای عضو آن باید این مسایل را به دقت بررسی کنند تا اطمینان حاصل شود که عاملان جنایات جنگی در هر ردهای که باشند، مجازات خواهند شد.
در انتظار دوم جون؛ سرنوشت اسمیت در محکمه سیدنی
بن رابرت اسمیت در حال حاضر با پنج مورد اتهام جدی مرتبط با جنایات جنگی در افغانستان روبروست. قرار است جلسه بعدی محکمه او در تاریخ ۲ جون سال جاری عیسوی در سیدنی برگزار شود. این نشست قضایی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است، زیرا مراحل بعدی رسیدهگی به این دوسیه جنجالی را مشخص خواهد کرد و نشان خواهد داد که آیا سیستم قضایی آسترالیا توانایی عبور از فشارهای سیاسی برای اجرای عدالت در قبال قربانیان افغان را دارد یا خیر. ناظران بینالمللی به شدت چشم به این محکمه دوختهاند تا عیار حاکمیت قانون در قبال نیروهای نظامی کشورهای غربی را بسنجند.
