بحران سلامت باروری در افغانستان؛ ضرورت سرمایهگذاری بر قابلهها در میان محدودیتهای آموزشی
صندوق جمعیت سازمان ملل متحد همزمان با روز جهانی قابله، سرمایهگذاری بر نیروی کار قابلهها را حیاتیترین اقدام برای کاهش مرگومیر مادران و نوزادان در افغانستان توصیف کرد. این در حالی است که هشدارها درباره حذف ۲۵ هزار کارمند صحی و معلم زن در چهار سال آینده و تداوم ممنوعیت تحصیل دختران در رشتههای طبی، نگرانیها از فروپاشی نظام سلامت زنان را به اوج رسانده است…
صندوق جمعیت سازمان ملل متحد (UNFPA) در جدیدترین گزارش خود به مناسبت روز جهانی قابله، بر اهمیت بنیادین نقش این صنف در نظام سلامت افغانستان تاکید کرد. این سازمان تصریح کرده است که فراهمآوری تسهیلات برای فعالیت و آموزش بیش از یک ملیون قابله، کلیدیترین استراتیژی برای تضمین سلامت زنان باردار، مدیریت پروسه ولادت و ارایه مراقبتهای پس از ولادت در سراسر کشور محسوب میشود.
به باور کارشناسان این سازمان، حضور قابلههای مسلکی میتواند تا حد زیادی از مرگومیرهای قابل پیشگیری مادران و نوزادان جلوگیری کند؛ امری که در جغرافیای کوهستانی و دشوارگذر افغانستان یک ضرورت حیاتی به شمار میرود.
هشدار یونیسف؛ خطر خروج گسترده زنان از سکتورهای صحی و آموزشی
همزمان با این فراخوان، صندوق اطفال سازمان ملل متحد (یونیسف) تصویر نگرانکنندهای از آینده نیروی کار زن در افغانستان ارایه داده است. بر اساس تحلیلهای این نهاد، در صورت تداوم وضعیت فعلی، افغانستان طی چهار سال آینده با خطر از دست دادن ۲۵ هزار معلم و کارمند صحی زن روبرو خواهد بود. این خلاء نه تنها نظام آموزشی، بلکه ساختار نیمبند سلامت را با بحرانی بیسابقه مواجه خواهد ساخت.
انسداد مسیرهای آموزشی و پیامدهای آن بر سلامت عمومی
ریشه اصلی این نگرانیها به سیاستهای محدودکننده در حوزه آموزش برمیگردد. از زمان تغییر حاکمیت در تابستان ۱۴۰۰، زنجیره آموزش دختران به ترتیب در سطوح مکاتب متوسطه، لیسهها، پوهنتونها و در نهایت انستیتوتهای تکنالوژی طبی قطع شده است.
بستن دروازههای نهادهای آموزشی طبی به روی زنان، به معنای توقف تولید نیروی کار متخصص برای سالهای آینده است. ناظران صحی هشدار میدهند که با بازنشستگی یا خروج کادرهای فعلی و نبود جایگزینهای جوان، دسترسی زنان به خدمات صحی باکیفیت و متناسب با ارزشهای فرهنگی جامعه به شدت محدود خواهد شد.
ضرورت بازنگری در سیاستهای آموزشی برای نجات جان باشنده گان
سرمایهگذاری روی قابلهها که سازمان ملل بر آن پافشاری میکند، بدون بازگشایی مراکز آموزشی طبی و فراهمسازی بستر تحصیل برای دختران ناممکن به نظر میرسد. در مُـلکی که نرخ مرگومیر مادران همچنان در سطوح نگرانکنندهای قرار دارد، محرومیت از آموزشهای طبی نه تنها یک مسئله حقوق بشری، بلکه به معنای تهدید مستقیم حق حیات برای هزاران مادر و نوزاد افغان در سالهای پیش رو است. تداوم این روند میتواند دستاوردهای دو دهه اخیر در بخش کاهش مرگومیر مادران را به کلی نابود سازد.
