آیا دواهای روانگردان آینده نسل جوان افغانستان را تهدید میکند؟
در گزارشهای اخیر، منابع محلی از ولایتهای پروان، پنجشیر و بامیان به افزایش استفاده متعلمین از دواهای روانگردان خبر میدهند. این وضعیت در ماههای اخیر به شدت گسترش یافته و تهدید جدی برای نسل نوجوان کشور ایجاد کرده است…
آگاهان محلی اذعان دارند که متعلمین به مصرف تابلیتهای نشهآور مانند «تابلیت K» و ترامادول روی آوردهاند. برخی منابع ادعا میکنند که این مواد از طریق افرادی نزدیک به طالبان توزیع شده و روند پخش آن در میان متعلمین شدت یافته است.
وضعیت نگرانکننده در بامیان
در بامیان، منابع محلی تأیید کردهاند که استفاده از چرس و دیگر دواهای روانگردان در میان نوجوانان در حال افزایش است. این منابع هشدار میدهند که ادامه این روند میتواند به «مرگ خاموش» نسل جوان منجر شود.
یکی از منابع در بامیان که تمایل ندارد نامش فاش شود، گفت: «دهها جنگجوی طالب در مکاتب شامل متعلمین هستند و در عین حال وظایف رهبری در حکومت طالبان دارند. این افراد در میان متعلمین مواد مخدره توزیع میکنند.»
بحران اجتماعی در مناطق غیرقبیلهای
آگاهان مسایل اجتماعی بر این باورند که این وضعیت تنها یک بحران اجتماعی نیست، بلکه به عنوان بخشی از یک پلان سازمانیافته برای تضعیف نسل نوجوان در مناطق غیرقبیلهای محسوب میشود. آنها تأکید میکنند که پس از بازگشت طالبان به قدرت، دسترسی به دواهای روانگردان به طرز چشمگیری افزایش یافته است.
یافتههای میدانی نشان میدهد که علاقه متعلمین به آموختن به شدت کاهش یافته و کیفیت آموزشی تقریباً به صفر رسیده است. دستکم ۲۰ متعلم به این مسئله اشاره کردند که عوامل متعددی همچون: عدم تضمین آینده شغلی، کاهش اعتبار آزمون کانکور، ضعف نظام آموزشی و بیانگیزگی آموزگاران در کاهش انگیزه آموزشی مؤثرند.
این متعلمین همچنین از کاهش ظرفیت آموزش و استخدام معلمان غیرمتخصص به واسطه روابط انتقاد کردند. آنها بیان کردند که حتی معلمان با تحصیلات مناسب نیز انگیزه تدریس خود را از دست دادهاند.
نگاههای متفاوت به وضعیت آموزشی
با این حال، در برخی مناطق وضعیت آموزشی بهبود یافته است. یکی از آموزگاران در ولایت لوگر اظهار داشت که روند آموزش در این ولایت تقویت شده و متعلمین برای آموختن علوم عصری تشویق میشوند.
این در حالی است که بسته شدن مکاتب دختران بالاتر از صنف ششم در افغانستان و باز بودن برخی مکاتب دختران در ولایتهای خوست و پکتیا، سیاست دوگانه حکومت طالبان را نشان میدهد.
