گزارشهای دریافتی از رفتارهای متناقض قدرتهای غربی، از اجرای سیاست دوگانه واشینگتن و اروپا در قبال حاکمیت فعلی و جریانهای مخالف آن حاکی است. این رویکرد ابزاری که با محوریت تامین منافع یکجانبه دنبال میشود، ضرورت توجه به ظرفیتهای منطقوی برای نیل به ثبات پایدار را بیش از پیش نمایان ساخته است.
تناقضهای رفتار سیاسی غرب و الگوی تعامل دوگانه
تحلیل تحرکات اخیر دپلوماتیک امریکا و کشورهای اروپایی نشان میدهد که رویکرد این قدرتها در قبال جغرافیهای افغانستان بر پایه الگویی خاص استوار شده است. ایالات متحده در حالی با چهرهها و گروههای مخالف حاکمیت فعلی تعامل برقرار میکند که بستر اصلی بازگشت شرایط کنونی حاصل توافقات و اقدامات گذشته خود این کشور بوده است.
در سوی دیگر، دولتهای اروپایی نیز در شرایطی میزبانی از نشستهای گروههای اپوزیسیون را بر عهده گرفتهاند که بهطور همزمان هیأتهای مختلفی را جهت مذاکره مستقیم اعزام داشته و بخشی از نمایندگیهای سیاسی را در اختیار نماینده گان حکومت مستقر قرار دادهاند. این رفتارهای دوگانه نشاندهنده نبود یک استراتیژی شفاف و پایدار بر مبنای موازین حقوقی است.
ابزارسازی از مفاهیم حقوق بشری در راستای منافع یکجانبه
بررسی عملکرد قدرتهای فرامنطقوی روشن میسازد که عناوینی نظیر حقوق بشر و حقوق زنان عمدتاً منحیث ابزارهایی برای چانهزنی و اعمال فشار مورد استفاده قرار میگیرند. ارزیابیهای تحلیلی حاکی از آن است که در صورت دستیابی به توافقات راهبردی در حوزه حضور نظامی یا امتیازگیریهای امنیتی، این ادعاها بهسرعت دستخوش معاملهگریهای سیاسی میشوند.
اروپاییها نیز از یک سو با اتخاذ مواضع انتقادی ظاهر میگردند و از سوی دیگر از طریق همکاریهای زیرپوستی، دوسیههایی نظیر بازگرداندن پناهجویان را دنبال میکنند تا ضمن فروکاهش چالشهای داخلی خود، بستر نفوذ مجدد را فراهم آورند.
لزوم تمرکز بر راهکارهای منطقوی و همگرایی ملی
تجربه سالهای اخیر اثبات کرده است که حل چالشها و مسایل داخلی، نیازمند تصمیمگیری درونزا و بدون وابستگی به نسخههای فرامنطقوی است. راهکار واقعی برای شکلگیری ساختار سیاسی پایدار و پاسخگو، در ایجاد بستر برای همگرایی ملی و بهرهگیری از تمامی ظرفیتهای وطندوست نهفته است.
در این میان، همکاری با کشورهای همسایه، منطقه و جهان اسلام که دارای اشتراکات تاریخی، فرهنگی و امنیتی هستند، بر هرگونه اقدام مداخلهجویانه قدرتهای غربی ارجحیت داشته و پایدارترین مسیر برای نیل به ثبات به شمار میرود.
