طالبان در میانه بازی قدرت روسیه و امریکا؛ آیا افغانستان میدان تقابل جدید شرق و غرب میشود؟
با تصمیم روسیه برای حذف نام طالبان از فهرست گروههای تروریستی و به رسمیت شناختن حکومت این گروه، موازنه سیاسی در افغانستان و منطقه دگرگون شده است. این اقدام مسکو، خشم واشینگتن را برانگیخته و میتواند سرآغاز مرحلهای تازه از رقابت ژئوپلیتیکی میان روسیه و امریکا باشد…
زمینهسازی کرملین برای تغییر در سیاست منطقوی
پارلمان روسیه در اواخر سال ۲۰۲۴ با حذف نام طالبان از فهرست گروههای تروریستی، گام نخست را برای تغییر رویکرد مسکو نسبت به افغانستان برداشت. این تصمیم، زمینه را برای اقدام رسمی دولت روسیه در جهت شناسایی حکومت طالبان فراهم کرد. در پی این روند، وزارت خارجه روسیه در ماه سرطان ۲۰۲۵ با صدور اعلامیه ای رسمی، حکومت طالبان را به رسمیت شناخت.
خشم واشینگتن از اقدام پیشدستانه مسکو
این تحول، با واکنش تند ایالات متحده روبهرو شد. واشینگتن که پس از جنگ پرهزینه اسراییل و ایران دستاورد ملموسی در سیاست خارجی نداشت، از اقدام روسیه خشمگین شد و وزارت خارجه امریکا اعلامیه ای انتقادی علیه مسکو صادر کرد.
دونالد ترمپ، رییسجمهور امریکا، که در تلاش است ابتکار عمل در دوسیههای بینالمللی را بهدست گیرد، پس از ناکامی در میانجیگری میان اسراییل و ایران، اینبار به دنبال احیای نقش خود در بحران اوکراین بود. با این حال، دیدار او با ولادیمیر پوتین در آلاسکا نیز نتوانست دستاوردی برای واشینگتن به همراه داشته باشد.
افغانستان؛ میدان جدید رقابت قدرتهای بزرگ
به دنبال ناکامیهای دپلوماتیک ترمپ، گمانهزنیها از تمرکز جدید امریکا بر افغانستان افزایش یافته است؛ مُـلکی که اکنون میتواند صحنه رقابت تازه میان واشینگتن و مسکو باشد. طالبان که در گذشته سعی داشت از روابط با دو قدرت بزرگ برای کسب امتیاز استفاده کند، اکنون خود به کارتی در بازی سیاسی روسیه و امریکا تبدیل شده است.
خطر بازگشت بیثباتی به آسیای میانه
کارشناسان معتقدند این وضعیت میتواند افغانستان را به بستر جدیدی برای رقابت و درگیریهای نیابتی بدل کند. تحلیلگران هشدار میدهند در صورتیکه امریکا برای مقابله با نفوذ روسیه به حمایت از گروههای مسلح در منطقه روی آورد، آسیای میانه و سرحدات جنوبی روسیه بار دیگر با موج تازهای از ناامنی روبهرو خواهند شد.
